برچسب: تغذیه سالم

در رژیم غذایی بیشتر خانواده‌ها، پنیر جایگاه ثابتی دارد و از آن برای تهیه انواع غذاها استفاده می‌شود. پنیر چدار هم نوعی پنیر است که صدها سال است تولید می‌شود. اگر می‌خواهید این نوع پنیر را به‌خوبی بشناسید، در این مقاله از «چطور» با ما همراه شوید.

پنیر چدار چیست؟

چدار پنیر نیمه‌سفتی است که از شیر گاو تهیه می‌شود و بافتی نسبتا شکننده دارد. طعم پنیر تازه چدار ملایم و بافتش مانند کره نرم و خامه‌ای است. این پنیر هرچه کهنه‌تر شود، طعمش تندوتیزتر و بافتش سفت‌تر می‌شود. پنیر چدار اولین بار قرن ۱۲ میلادی در روستای چدارِ سامرست انگلستان تولید شد. غارهای خنک و مرطوب این روستا بهترین مکان برای جاافتادن این نوع پنیر بودند. این محصول لبنی از همان زمان راه خود را به خانه‌ها باز کرد و اکنون به یکی از پنیرهای محبوب نزد مردم جهان، به‌ویژه آمریکایی‌ها، تبدیل شده است.

ارزش غذایی پنیر چدار

در این جدول، ارزش غذایی ۲۸ گرم پنیر چدار را مشاهده می‌کنید:

خواص پنیر چدار

۱. محکم‌کردن بافت‌های استخوانی بدن

کلسیم برای پیشگیری از پوکی‌ استخوان و کاهش تراکم استخوان ضروری است و پنیر چدار با مقدار چشمگیر کلسیمی که دارد، یکی از بهترین مواد خوراکی برای تأمین کلسیم موردنیاز بدن است.

۲. ماهیچه‌سازی

پروتئین نه‌تنها در ماهیچه‌سازی نقش دارد، بلکه برای تولید آنزیم‌ها، حفظ ساختارهای سلولی و حفظ تعادل مایعات بدن هم حیاتی است. پنیر چدار که در ۲۸ گرم آن ۷ گرم پروتئین وجود دارد، منبع عالی این درشت‌مغذی محسوب می‌شود.

۳. تأمین بخشی از کالری موردنیاز بدن

چدار پنیری پرکالری است و سبب افزایش احساس سیری می‌شود.

۴. مفید برای کاهش وزن

هرچند ممکن است شنیده باشید مصرف پنیر پرچرب سبب افزایش وزن می‌شود، پدیده‌ای به‌اسم «پارادوکس لبنیات پرچرب» دقیقا بیانگر عکس این قضیه است. بنا بر بررسی‌ها، حذف چربی از محصولات لبنی باعث می‌شود بیشتر از محصولات پرچرب موجب افزایش وزن شوند. بنابراین لبنیات پرچرب مانند پنیر چدار برای تنظیم وزن مفیدند.

۵. سازگار با رژیم‌های غذایی کتوژنیک و کم‌کربوهیدرات

اگر از رژیم غذایی کتوژنیک پیروی می‌کنید، این پنیر برایتان عالی است. درصد بالای چربی آن با برنامه‌غذایی پرچرب‌ سازگاری دارد. البته چدار با کربوهیدرات صفر ماده غذایی بسیار مناسبی برای هر نوع رژیم غذایی کم‌کالری است.

۶. کم‌بودن مقدار لاکتوز

انواع پنیرها به یک مقدار لاکتوز ندارند. چدار از آن نوع پنیرهاست که حاوی مقدار کمی لاکتوز است و هرچه کهنه‌تر می‌شود، سفت‌تر و لاکتوزش کمتر می‌شود. این ویژگی چدار را برای افرادی که به لاکتوز حساسیت دارند عالی می‌کند. در واقع افرادی که دچار عدم تحمل لاکتوزند، با مصرف پنیر چدار دچار علائم ناخوشایندی چون نفخ و ناراحتی معده نمی‌شوند.

مضرات پنیر چدار

اگرچه این پنیر لاکتوز کمی دارد، حاوی ۲ ماده کازئین (پروتئین مخصوص شیر) و پروتئین وی (آب پنیر) است که موجب تحریک واکنش ایمنی بدن افراد حساس به لبنیات می‌شوند. بنابراین اگر به محصولات لبنی حساسیت دارید، چدار را از فهرست غذایی‌تان حذف کنید.

انواع پنیر چدار

این پنیر از نظر تیزی و تندی درجات مختلفی دارد؛ از ملایم و متوسط گرفته تا تیز و بسیار تیز. هرچه پنیر چدار کهنه تر شود، تیزتر و خوش‌طعم‌تر می‌شود. چدار تازه معمولا دو یا سه‌ماهه است و چدارهای بسیار تیز حتی ممکن است یک‌ساله هم باشند.

در ضمن پنیر چدار سفید هم وجود دارد. در واقع تمام پنیرهای چدار به‌علت اینکه از شیر گاو تهیه می‌شوند، سفیدند اما از قرن ۱۷ میلادی تاکنون، تولیدکنندگان پنیر به چدار رنگ سبزیجات اضافه می‌کنند و آن را از رنگ سفید خالص درمی‌آوردند. افزودن هر نوع رنگ گیاهی مانند آناتو (annato) به پنیر سفید چدار طعم این پنیر را تغییر نمی‌دهد.

بهترین زمان مصرف

فصل خاصی برای خرید و مصرف این پنیر وجود ندارد و تمام سال می‌توان آن را تهیه و مصرف کرد. بیشتر بسته‌بندی‌های پنیر مواد ضدکلوخه مانند سلولز دارند که جلوی تغییر زودهنگام طعم و بافت آن را می‌گیرند.

روش نگهداری چدار

بیشتر مردم پنیرها را در یخچال نگه می‌دارند، اما پنیر چدار نیازی به یخچال ندارد. البته نگهداری این پنیر در یخچال ماندگاری آن را افزیش می‌دهد. وقتی ظرف بسته‌بندی و بازنشده پنیر در یخچال نگهداری شود، این پنیر تا ۶ ماه باقی می‌ماند اما اگر بسته‌بندی آن باز شود، حداکثر ۳ تا ۴ هفته فرصت دارید پنیر را مصرف کنید.

این پنیر را در فریزر هم می‌توان نگه داشت، اما ماندگاری آن از زمان نگهداری چدار در یخچال بیشتر نمی‌شود و حداکثر ۶ ماه است.

کاربرد پنیر چدار

این پنیر را می‌توان در انواع غذاهای پنیری یا به‌تنهایی همراه با هر نوع بیسکویت دلخواه مصرف کرد. نقطه ذوب این نوع پنیر ۶۵ درجه سلسیوس (۱۵۰ درجه فارنهایت) است و به همین دلیل برای خوب و خوش‌طعم‌شدن به حرارت زیاد نیازی ندارد و از آنجایی‌ که این پنیر چربی زیادی دارد، مانند پنیر پیتزا به‌خوبی کش می‌آید. از پنیر چدار در غذاهایی مانند کسرول‌های پنیری، غذاهای مکزیکی، ساندویچ‌ها و پاستاها استفاده می‌شود. در ضمن می‌توان پنیر را همراه دانه‌های کامل و سبزیجات هم مصرف کرد.

تفاوت پنیر چدار و گودا

پنیر گودا نوعی پنیر نیمه‌سفت، خامه‌ای و زرد است که برای اولین بار در هلند تولید شد. این پنیر هم مانند چدار از شیر گاو تولید می‌شود، اما بو و رایحه‌ای متفاوت با پنیر چدار دارد. طعم و بوی پنیر گودا کاراملی، شیرین و آجیلی است. اما شیرینی چدار بسیار کمتر است. البته این تفاوت‌ آن‌قدر زیاد نیست که نتوان این دو پنیر را به‌جای هم استفاده کرد.

در ضمن فرایند تولید پنیر گودا به‌گونه‌ای است که لاکتوز آن کاملا شسته می‌شود و از بین می‌رود و درنتیجه از تولید اسیدلاکتیک در پنیر پیشگیری می‌شود. اما چدار اندکی لاکتوز دارد و بهتر است افراد حساس به لاکتوز این پنیر را با احتیاط مصرف کنند.

پنیر گودا چرب‌تر از چدار است. گودا نوعی پنیر خامه‌ای با ۷۶درصد چربی است، اما مقدار چربی پنیر چدار از ۷ تا ۴۰درصد متغیر است. به همین علت پنیر گودا سریع‌تر از چدار ذوب می‌شود و برخلاف چدار، موقع استفاده در غذاهای دیگر بافت خود را به‌خوبی حفظ نمی‌کند. بنابراین پنیر چدار برای تهیه غذاهای مختلف مانند ساندویچ‌ها کاربرد بیشتری دارد.

تفاوت پنیر چدار و موزارلا

پنیر موزارلا از شیر گاو یا گاومیش اهلی‌شده آسیایی تهیه می‌شود و خاستگاهش ایتالیاست. این پنیر هم بافت نیمه‌نرمی دارد و برای تهیه انواع پیتزا و پاستاها استفاده می‌شود. تفاوت‌های پنیر چدار و موزارلا عبارت‌اند از:

• پنیر موزارلا از چدار نرم‌تر‌ و کمی شیرین‌تر است. موزارلای سنتی از شیر گاومیش تهیه می‌شود که خامه‌ای‌ و غلیظ‌تر از پنیر موزارلای تهیه‌شده از شیر گاو است و بنابراین این نوع موزارلا طعمی ظریف‌تر و شیری‌تر از پنیر چدار دارد.
• فرایند تولید پنیر موزارلا با چدار فرق دارد و به همین دلیل موزارلا بیش از چدار کش می‌آید و به‌محض درست‌شدن و زمانی‌ که هنوز تازه است، قابل‌مصرف است. اما پنیر چدار معمولا هرچه کهنه تر شود، طعم و بافت بهتری پیدا می‌کند.
• این دو نوع پنیر را به‌سبب تفاوت‌هایشان در بافت، طعم، بو و خاصیت کشسانی نمی‌توان به‌جای هم استفاده کرد.

طرز تهیه سس پنیر چدار

زمان آماده‌سازی: ۵ دقیقه
کالری: ۹۲۴٫۱
کافی برای: ۱۱ فنجان

مواد لازم

• ۲ قاشق غذاخوری روغن زیتون فرابکر؛
• ۱ قاشق غذاخوری سرکه بالزامیک؛
• ۱ قاشق غذاخوری آب لیموترش؛
• ۱٫۵ قاشق غذاخوری خردل دیژون؛
• ۱ عدد حبه سیر درشت (له‌شده)؛
• نصف فنجان خامه ترش؛
• ۲ قاشق غذاخوری سس مایونز؛
• ۱ فنجان پنیر چدار بسیار تند و تیز؛
• ۲ عدد پیازچه (کاملا خردشده)؛
• ۱ قاشق چای‌خوری نمک دریا؛
• کمی پودر نرم فلفل سیاه.

مراحل تهیه

1. روغن، سرکه، آب لیموترش، خردل و سیر را درون کاسه‌ای بریزید و آنها را هم بزنید تا کاملا با هم ترکیب شوند.
2. خامه ترش و مایونز را هم به مواد اضافه کنید و آن‌قدر هم بزنید تا به مواد یکدست و یکنواختی برسید.
3. در پایان پنیر و پیازچه را با هم ترکیب و به آن نمک و فلفل اضافه کنید. سس پنیر چدار آماده است.

کلام آخر

با جای‌دادن پنیرهای مختلف، به‌ویژه پنیر چدار، در رژیم غذایی‌تان می‌توانید از فواید آنها بهره‌مند شوید و طعم بهتری به غذایتان بدهید. اگر تجربه مصرف پنیرهای مختلف را دارید، خوشحال می‌شویم نظرتان را ما هم در میان بگذارید.

منابع دیگر: verywellfit

چلغوز کاج دانه‌ای‌ است که آن را از میوه‌ نوع خاصی از کاج می‌گیرند. افزودن این دانه‌ها به رژیم غذایی برای سلامتی مفید است. اگر می‌خواهید بدانید چلغوز چیست و چگونه مصرف می‌شود، حتما این مقاله از «چطور» را بخوانید.

چلغوز چیست؟

چلغوز دانه گونه‌ای خاص از کاج‌ است که در مناطقی چون هند،‌ پاکستان، افغانستان و جنگل‌های غربی هیمالیا یافت می‌شود. کاجی که از آن چلغوز می‌گیرند،‌ شبیه کاج‌های سنگی است. دانه کاج یا همان چلغوز منبعی غنی از کربوهیدرات و پروتئین است که این دانه را به مکمل غذایی عالی و مفیدی برای بدن تبدیل می‌کند.

این دانه را از درخت چلغوز می‌گیرند که نوعی کاج است. قطر تنه این درخت ۳ تا ۴ متر است و برگ‌هایش سوزنی و سه‌تایی‌اند که آن را از سایر درختان کاج متمایز می‌کند.

ارزش غذایی چلغوز

در این جدول، ارزش غذایی ۲۸ گرم دانه خشک‌شده چلغوز را مشاهده می‌کنید:

خواص چلغوز

۱. تنظیم قند خون

تعادل پروتئین، چربی‌ها و فیبر موجود در چلغوز موجب ثبات قند خون در بدن می‌شود. در کنار درشت‌مغذی‌های موجود در این دانه، ریزمغذی‌های مفیدی وجود دارند که قند خون را به‌خوبی تنظیم می‌کنند. طبق بررسی‌ها، منیزیم موجود در دانه کاج جذب گلوکز به‌وسیله انسولین را بهبود می‌بخشد. در ضمن چربی‌های تک‌اشباع‌نشده دانه‌ کاج از مقدار هموگلوبین A1c می‌کاهد که این نیز عامل مهمی در تنظیم قند خون است.

۲. بهره‌مندی از مواد معدنی ضروری منیزیم و آهن

منیزیم موجود در چلغوز از نوسانات خلقی و افسردگی پیشگیری می‌کند و موجب خواب خوب شبانه می‌شود. همچنین در افزایش تراکم استخوان نقش دارد، از این رو زنان باردار و افراد مسن بهتر است این دانه خوراکی را مصرف کنند. منیزیم انتقال کلسیم در بدن را آسان می‌کند و بدین‌ ترتیب از دردهای مفاصل و سایر دردهای بدن ناشی از سالخوردگی پیشگیری می‌شود.

چلغوز حاوی مقدار زیادی آهن است که وجود آن برای ذخیره اکسیژن و انتقال آن به اندام‌های حیاتی بدن ضروری است. اگر زنان باردار از رژیم غذایی خود به‌اندازه کافی آهن دریافت کنند، مغز نوزاد‌شان رشد بهتری خواهد داشت.

۳. سلامت قلب

چلغوز چندین فایده برای قلب‌ و عروق دارد و از بروز حملات قلبی و سکته پیشگیری می‌کند. مصرف ۳ وعده یا بیشتر دانه‌ کاج در هفته از نارسایی قلبی و فیبریلاسیون دهلیزی (آریتمی قلبی) پیشگیری می‌کند. اسید آمینه ال- آرژنین موجود در آجیل و دانه‌ها، از جمله چلغوز، با افزایش اکسیدنیتریک عملکرد اندوتلیال را بهبود می‌بخشد که از ابتلا به بیماری عروق کرونر پیشگیری می‌کند.

از طرفی دانه‌های کاج حاوی مقدار زیادی آنتی‌اکسیدان و ترکیبات ضدالتهاب‌اند و سلامت قلب را در کوتاه و بلندمدت حفظ می‌کنند.

۴. سلامت ذهن و بهبود عملکرد شناختی

وقتی قلب سالم باشد، مواد مغذی ضروری به مغز می‌رسد و از بیماری‌های شناختی چون آلزایمر، پارکینسون و دیگر بیماری‌های زوال عقل ناشی از افزایش سن پیشگیری می‌کند. دانه کاج حتی در بهبود عملکرد شناختی و کاهش علائم افسردگی بزرگ‌سالان نقش دارد.

استفاده از چلغوز به‌جای برخی از چربی‌های اشباع‌شده در وعده‌های غذایی‌تان (مثلا به‌جای پنیر روی سالاد) سلامت مغزتان را بهبود می‌بخشد.

۵. پیشگیری احتمالی از سرطان کولون (روده بزرگ)

تحقیقی گسترده در کره انجام شد که مشخص کرد مصرف بادام‌زمینی، دانه‌های کاج و بادام درختی از احتمال بروز سرطان روده بزرگ می‌کاهد. ترکیب فیبر و آنتی‌اکسیدان موجود در دانه‌های کاج موجب هضم راحت و درنتیجه پیشگیری از سرطان روده می‌شود. علاوه‌بر این، وجود امگا ۶ فراوان و همچنین ماده معدنی سلنیوم جلوی رشد عوامل سرطان‌زا در بدن را می‌گیرد.

۶. حفظ وزن سالم

وزن بدن، شاخص توده بدنی و دور کمر افرادی که دانه کاج یا آجیل‌ درختی مصرف می‌کنند، در مقایسه با افرادی که از این دانه‌ها نمی‌خورند کمتر است. طبق این یافته‌ها، دانه‌ها به‌رغم انرژی زیادشان موجب افزایش وزن نمی‌شوند. این دانه‌ها کمتر از آنچه تصور می‌شود کالری دارند و در واقع بخشی از کالری آنها به دام فیبر غیرقابل‌هضم می‌افتد.

از طرفی چربی‌های موجود در چلغوز از اشتها می‌کاهند و وزن بدن را در بهترین حالت نگه می‌دارند. این دانه موجب ترشح هورمون CCK-۸ و درنتیجه تولید اسید پینولنیک می‌شود و اشتها را سرکوب می‌کند.

۷. حفاظت نسبی در برابر ویروس‌ها

چلغوز تا حدی از انتشار آنفولانزا و ویروس تبخال جلوگیری می‌کند. پلی‌ساکارید‌های موجود در دانه‌های کاج بدن را در برابر ویروس‌ها مقاوم می‌کنند. همچنین روغن چلغوز خواص ضدقارچی، ضدباکتریایی و ضد فشار خون (به‌علت وجود پروتئین لیسین) دارد. این روغن ادرارآور است و در میان روغن‌های مصرفی سالم‌ترین گزینه محسوب می‌شود.

۸. سلامت ماهیچه‌ها

پرو‌تئین موجود در دانه‌های کاج جلوی ضعف ماهیچه‌ها را می‌گیرد و از درد و کشیدگی آنها پیشگیری می‌کند.

۹. کاهش التهاب

التهاب منجر به بیماری‌های مزمن از جمله سرطان، کاهش عملکرد شناختی و بیماری‌های قلبی می‌شود. دانه کاج حاوی اسید پینولنیک، نوعی اسید چرب امگا ۶، است که نشانگرهای التهابی را کاهش می‌دهد و از ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها جلوگیری می‌کند.

۱۰. بهبود انرژی بدن

دانه کاج سرشار از کربوهیدرات‌های انرژی‌زاست. مواد مغذی موجود در این دانه از کلسترول بد می‌کاهد و به کلسترول خوب بدن می‌افزاید. ماده آلفاتوکوفرول (نوعی ویتامین E) زیادی در دانه کاج وجود دارد. این ویتامین چربی‌های بدن را به انرژی تبدیل می‌کند و در عین‌ حال سوخت‌وساز چربی را افزایش می‌دهد. البته ترکیب آلی دیگری به‌نام اسکوآلن در دانه‌های کاج وجود دارد که آن هم در کاهش سریع کلسترول بد بدن نقش دارد.

۱۱. خواص آنتی‌اکسیدانی

چلغوز حاوی انواع آنتی‌اکسیدان مانند لیکوپن، کاروتنوئید، توکوفرول‌ها، کاتچین و گالوکاتچین است. این مواد برای عملکرد اندام‌های بدن مفیدند و پوست را سالم نگه می‌دارند. البته برشته‌کردن یا بودادن دانه‌ها از مقدار آنتی‌اکسیدان‌های آنها می‌کاهد و بهترین روش مصرف چلغوز مصرف خام آن است.

۱۲. مفید برای عملکرد جنسی

از خواص چلغوز برای مردان می‌توان گفت که ویتامین E و «روی» موجود در این دانه برای تولید اسپرم باکیفیت مفید است.

چلغوز حاوی ماده معدنی «روی» است که گفته می‌شود تا حدی جلوی عوامل منجر به ناباروری را می‌گیرد. در واقع «روی» تعداد اسپرم‌‌ها و تحرک آنها برای باردارکردن تخمک را افزایش می‌دهد.

همچنین «روی» سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کند، درمان جراحت‌ها را سرعت می‌بخشد و از سرماخوردگی مکرر پیشگیری می‌کند.

مضرات چلغوز

چلغوز هم مانند هر ماده خوراکی دیگری ممکن است مضراتی داشته باشد. در ادامه، برخی از مضرات دانه کاج را مطرح کرده‌ایم.

۱. حساسیت

برخی از افراد به دانه کاج واکنش‌های حساسیتی خفیف تا شدید (حتی شوک آنافیلاکسی) نشان می‌دهند. اگر به گرده‌های درخت کاج یا بادام‌زمینی حساسیت دارید، به‌احتمال زیاد به دانه کاج هم حساسیت خواهید داشت.

بعضی از علائم حساسیت به چلغوز تنگی نفس، کهیر و استفراغ‌اند. همچنین اگر علائم آنافیلاکسی مانند تورم لب‌ و صورت یا تنگی نفس شدید داشتید، به مراقبت‌های پزشکی نیاز دارید و باید فورا به پزشک مراجعه کنید.

۲. سندرم دانه کاج

از عوارض احتمالی دیگر مصرف دانه کاج ابتلا به سندرم دانه کاج یا سندرم دهان کاج است. در این حالت، ۲ یا ۳ روز پس از مصرف دانه کاج دهان فرد طعم فلزی تلخی می‌گیرد که ۲ تا ۴ هفته باقی می‌ماند. البته این سندرم ناخوشایند بسیار نادر است و با پرهیز از مصرف دانه کاج می‌توان از ابتلا به این سندرم پیشگیری کرد.

طریقه مصرف چلغوز

چلغوز را هم خام و خشک و هم سرخ‌شده در روغن و همراه با سالاد مصرف می‌کنند. از آنجایی‌ که دانه کاج حاوی چربی‌های غیراشباع است، به‌سرعت فاسد می‌شود. بنابراین این دانه‌ها را بیشتر از چند ماه نمی‌توان ذخیره کرد. البته نگهداری آنها در یخچال یا فریزر ماندگاری‌شان را بیشتر می‌کند. اگر بوی ترش از چلغوز به مشام می‌رسد یا کپک‌ زده است، آن را دور بریزید.

همچنین می‌توانید دانه‌های خام کاج را بوداده مصرف یا دانه‌های آماده آن را از بازار بخرید. ماندگاری دانه‌های بوداده بیشتر از دانه‌های خام است.

پرسش و پاسخ

۱. هر نوع درخت کاجی چلغوز دارد؟

حدود ۲۰ گونه درخت کاج وجود دارد که به‌علت بزرگ بودن دانه‌هایشان می‌توان آنها را برداشت کرد. محبوب‌ترین این کاج‌ها نوع کره‌ای، پینیون و سنگی هستند.

دانه‌های تمام درختان کاج خوراکی نیستند. بنابراین اگر نمی‌دانید دانه‌های کدام گونه خوراکی‌اند، هرگز آنها را مصرف نکنید.

۲. چگونه دانه کاج را جدا کنیم؟

وقتی میوه کاج خشک شد، دانه‌های آن به‌راحتی جدا می‌شوند. البته ابتدا پوسته سخت میوه کاج را باید شکست و سپس دانه‌ها را جدا کرد.

۳. دانه کاج از کجا بخریم و قیمت چلغوز چقدر است؟

هنگام خرید دانه کاج و البته چلغوز مشهدی که پرطرف‌دار است، می‌توانید به فروشگاه‌های اینترنتی یا فروشگاه‌های خشکبار مراجعه کنید. همچنین قیمت دانه کاج را می‌توانید از سایت‌های فروش این دانه جویا شوید که با توجه به وزن بسته‌ها تعیین می‌شود.

کلام آخر

با گنجاندن چلغوز و دانه‌های خوراکی مفید دیگر در رژیم غذایی‌تان سلامت بدنتان را حفظ کنید. اگر شما هم تجربه‌ مصرف دانه کاج و توصیه‌ای درباره آن دارید، خوشحال می‌شویم نظرتان را با ما در میان بگذارید.

راه‌حل‌هایی برای اینکه هم زیبا بمانیم هم سالم