پولیپ روده: علائم، انواع

پولیپ روده علائم، انواع، تشخیص و روشهای درمان کامل, دلدرد همیشه ناشی از مشکلات معده نیست؛ گاهی تشکیل یک بافت زائد و کوچک در مسیر روده میتواند علت دردهای شکمی و خونریزی مقعد باشد. این زائده کوچک پولیپ روده نام دارد و نمیتوان قطعاً گفت بیخطر یا خطرناک است. اگر نشانههای این بیماری را در خود میبینید، در این مقاله تمام اطلاعات لازم را برای شما گردآوری کردهایم. پولیپ روده چیست؟

پولیپ روده یک زائده کوچک و معمولاً خوشخیم است که در پوشش داخلی روده بزرگ (کولون) شکل میگیرد و نتیجه رشد غیرطبیعی سلولهای این ناحیه است.

در علم پزشکی، پولیپها در دو دسته اصلی آدنوم و هایپرپلاستیک قرار میگیرند. تقریبا تمام موارد سرطان روده بزرگ از پولیپ آدنوم آغاز میشوند، اما همه آدنومها سرطانی نیستند و الگوی رشد متغیری دارند. به طور کلی هرچه اندازه پولیپ آدنوم بزرگتر باشد، احتمال بدخیم بودن آن بیشتر است. در مقابل، پولیپهای هایپرپلاستیک و التهابی کاذب ریسک بسیار پایینی برای تبدیل شدن به سرطان دارند. آیا پولیپ روده همان سرطان است؟

پولیپ روده به طور معمول بیخطر است و تنها برخی انواع آن با گذشت زمان پیشرفت کرده و به سرطان کولون تبدیل میشوند. با این حال، سرطان روده بزرگ تقریباً همیشه با تشکیل یک پولیپ آغاز میشود.

آمارها نشان میدهد ۷۵ درصد سرطانهای روده از پولیپ آدنوماتوز و ۸۰ درصد از پولیپ آدنوم کولون آغاز میشوند، در حالی که تنها ۵ درصد آدنومها بدخیم هستند. احتمال سرطانی شدن یک پولیپ کولون در طول ۱۰ سال حدود ۸ درصد و در ۲۰ سال حدود ۲۴ درصد برآورد میشود. چگونه بفهمیم پولیپ روده داریم؟ پولیپ روده تا زمانی که سرطانی نشده باشد، معمولاً بیعلائم و ساکت است. ظهور اولین نشانهها اغلب از پیشرفت بیماری خبر میدهد.

مهمترین علائم عبارتند از خونریزی کولورکتال خونریزی مقعد یا وجود خون در مدفوع از مهمترین نشانههاست. گاهی این خونریزی مخفی است و تنها به صورت رگههای قرمز در مدفوع دیده میشود که با زمان بیشتر میشود. تغییرات مدفوع اسهال یا یبوست مزمن ناگهانی و بیدلیل که بیش از یک هفته ادامه دارد. خستگی و تنگی نفس نشانههای کمخونی ناشی از خونریزی مزمن پولیپ.

درد شکمی اگر پولیپ به اندازه بزرگی برسد، میتواند لومن روده را مسدود کرده و دلدرد ایجاد کند. علت ابتلا به پولیپ روده چیست؟ پولیپ روده معمولاً به صورت تصادفی تشکیل میشود، اما در بسیاری موارد ریشه در سندرمهای ارثی و ژنتیکی دارد که نسل به نسل منتقل میشوند. تا کنون علت قطعی مشخص نیست، اما ناشی از تقسیم و رشد بیرویه سلولی در نقاط مختلف روده است. ۱. اختلالات ژنتیکی ژنتیک مهمترین عامل است.

جهشهای ژنتیکی باعث تغییر در کد تکثیر سلولها، رشد و حرکت غیرطبیعی آنها شده و به صورت سندرمهای ارثی به نسلهای بعد منتقل میشوند. مهمترین این سندرمها عبارتند از پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP) سندرم پوتز-جگرز پولیپوز مرتبط با ژن MUTYH سندرم گاردنر سندرم کاودن سندرم تورکوت سندرم پولیپوز دندانهدار سندرم پولیپوز نوجوانان ۲. عوامل محیطی و سبک زندگی عوامل جغرافیایی، اجتماعی و سبک زندگی بر سلامت روده تأثیر میگذارند.

موارد زیر زمینهساز تشکیل پولیپ هستند مصرف زیاد گوشت قرمز و فرآوریشده رژیم غذایی کمفیبر و پر از چربی حیوانی افزودن وزن و چاقی مصرف الکل و سیگار بیتحرکی و عدم فعالیت بدنی ۳. پولیپ کاذب التهابی این نوع پولیپ واقعی نیست و ناشی از جهش ژنتیکی نمیشود، بلکه زخمی است که در اثر التهاب مزمن روده (کولیت) تشکیل شده و با بهبود التهاب ممکن است ناپدید شود.

تشخیص قطعی پولیپ روده کولونوسکوپی استاندارد طلایی برای شناسایی و همزمان برداشتن پولیپ است. در این روش پزشک با یک دوربین انعطافپذیر داخل روده را بازبینی کرده و بافتهای اضافه را در همان جلسه حذف میکند. از آنجا که کولونوسکوپی نیازمند بیهوشی است و برای همه امکانپذیر نیست، پزشکان معمولاً با آزمایشهای غربالگری سادهتر آغاز میکنند.

سایر روشهای تشخیصی شامل آزمایش CBC (شمارش کامل خون) برای شناسایی کمخونی و اختلال الکترولیت ناشی از خونریزی مزمن. آزمایش مدفوع (FIT/FOBT) تشخیص خون پنهان در مدفوع با میکروسکوپ. تصویربرداری پیشرفته کولونوسکوپی مجازی (CT ) و آندوسکوپی کپسولی برای دریافت تصاویر دو و سهبعدی روده. آزمایش باریم انما تزریق مایع باریم و عکسبرداری با اشعه ایکس؛ نواحی تیره نشاندهنده پولیپ هستند.

روشهای درمان پولیپ روده وقتی علائم تشدید یابد و درمان دارویی پاسخگو نباشد، رایجترین و موثرترین روش برداشتن بافت اضافه است. برداشتن پولیپهای پرخطر، ریسک سرطان روده را تا ۸۰ درصد کاهش میدهد؛ اگرچه احتمال بازگشت پولیپ همچنان وجود دارد. برداشتن پولیپ (پولیپکتومی) این عمل توسط متخصص گوارش یا جراح کولورکتال انجام میشود. ابتدا با کولونوسکوپی وضعیت روده ارزیابی شده، سپس پولیپکتومی اجرا میگردد.

پولیپهای کوچک با سیگموییدوسکوپی یا کولونوسکوپی برداشته میشوند، اما پولیپهای بسیار بزرگ یا پهن پایه ممکن است نیازمند جراحی باز یا لپاروسکوپی باشند. در موارد ژنتیکی مانند FAP، گاهی برداشتن بخشی از کولون و رکتوم ضروری است. تکنیکهای پیشرفتهای مانند EMR (ریزکشن مخاطی آندوسکوپی) و ESD (تشریح زیرمخاطی آندوسکوپی) نیز برای پولیپهای بزرگ مسطح به کار میروند.

عوارض احتمالی پس از عمل پولیپ روده مانند هر جراحی، پولیپکتومی نیز عوارضی دارد که آشنایی با آنها ضروری است خونریزی مداوم در صورت بهبود ناکامل زخم. برداشتن ناکامل باقیمانده بافت پولیپ نیازمند جلسه مجدد پولیپکتومی. پرفوراسیون (سوراخشدن روده) عارضه نادر اما جدی. عفونت عفونی شدن محل زخم پس از عمل.

پیشگیری از پولیپ روده جلوگیری از پولیپهای ژنتیکی امکانپذیر نیست، اما با تغییر سبک زندگی میتوان ریسک بروز آنها را به شدت کاهش داد. توصیههای کلیدی رژیم غذایی غنی از میوه، سبزیجات، لوبیا، عدس، نخود و غلات کامل (منبع فیبر). کنترل وزن و کاهش چاقی. محدود کردن گوشت قرمز، فرآوریشده و غذاهای پرچرب. مشورت با پزشک درباره مکملهای کلسیم و ویتامین در صورت سابقه خانوادگی، مشاوره ژنتیکی و غربالگری زودرس انجام شود.

بررسی مصرف پیشگیرانه آسپرین با نظر پزشک. سوالات پرتکرار ۱. درمان قطعی پولیپ روده بزرگ چیست؟ قطعیترین روش، برداشتن کامل پولیپ از طریق کولونوسکوپی یا جراحی است. ۲. پس از برداشتن پولیپ روده چه باید کرد؟ مراجعه منظم به متخصص برای غربالگریهای دورهای مهمترین وظیفه بیمار است. ۳. آیا پولیپ روده خطرناک است؟ نه، همه پولیپها خطرناک نیستند؛ تنها یک بخش کوچک در صورت پیشرفت به سرطان تبدیل میشوند. ۴.

پس از عمل پولیپ روده چه تغذیهای مناسب است؟ مصرف ماست برای سفت کردن مدفوع توصیه میشود. غذاهای نفاخکننده، پرشکر، شیرینی، آبمیوههای مصنوعی و فیبر بیش از حد باید موقتاً حذف گردند. کلام آخر پولیپ روده بیماری مرگبار نیست و در صورت تشخیص و درمان زودرس، پیشبینی بسیار خوبی دارد.

با این حال احتمال بازگشت وجود دارد، بنابراین پزشکان بر ادامه سبک زندگی سالم، تغذیه متعادل و مراقبتهای دورهای پیش و پس از عمل تأکید دارند تا سلامت روده حفظ گردد. هشدار! این نوشته تنها جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از اطلاعات آن، مشورت با پزشک یا متخصص مربوطه الزامی است.