دسته: اموزش

مشکلات شبکه اجتماعی ایکس انگارً فقط به برزیل محدود نمی‌بشود، چون اکنون به علت ادعای نقض قوانین محتوای تازه، با خطر تحریم‌های احتمالی اتحادیه اروپا روبه رو است.

به نقل از Techxplore، دسترسی به شبکه اجتماعی ایکس در بزرگترین سرزمین آمریکای جنوبی از روز شنبه بعد از یک نبرد حقوقی طویل زمان بر سر اطلاعات نادرست که با دستور قاضی تبدیل ممنوعیت آن شد، به حالت تعلیق درآمد.بااین‌حال برزیل در نگرانی‌های خود در رابطه این پلتفرم تنها نیست.

سیاستمداران در سراسر جهان و گروه‌های حقوق دیجیتال، از زمان تصاحب این شبکه اجتماعی توسط ایلان ماسک در اواخر سال 2022، چندین دفعه نگرانی‌های خود را در رابطه عمل های ماسک نقل کرده‌اند؛ از جمله اخراج تعداد بسیاری از کارمندانی که ماموریت تعدیل محتوا و نگه داری روابط با قانون‌گذاران اتحادیه اروپا را بر مسئولیت داشتند.

اتحادیه اروپا می‌تواند تحقیقاتی در رابطه این که آیا این پلتفرم قانون تعدیل محتوا و قانون خدمات دیجیتال (DSA) را نقض می‌کند، انجام دهد. سپس می‌تواند تصمیم بگیرد که علیه X تحریم‌ها یا جریمه‌هایی را وضع کند یا خیر.

تا این مدت چیزی اشکار نیست، اما جریمه اتحادیه اروپا امکان پذیر شامل 6 درصد از گردش مالی سالانه X در سراسر جهان باشد؛ مگر این که شبکه اجتماعی ایکس تغییراتی را مطابق با خواسته‌های اتحادیه اروپا انجام دهد.

هنگامی که اتحادیه اروپا در ماه ژوئیه، شبکه اجتماعی X را به عمل های فریبکارانه در نقض قانون خدمات دیجیتال (DSA) متهم کرد، ماسک هشدار داد:

«ما مشتاقانه چشم به راه یک نبرد عمومی در دادگاه هستیم.»

گمان ممنوعیت شبکه اجتماعی ایکس در اتحادیه اروپا

با وجود این عکس العمل، کمیسیون اروپا اصرار دارد که گفتگو با مالک X یعنی ماسک، ادامه یابد.

توماس رگنیر، سخنگوی دیجیتال کمیسیون، به خبرگزاری فرانسه او گفت:

«X به همکاری با کمیسیون و جواب به سوالات ادامه می‌دهد.»

به این علت گمان ممنوعیت و فیلتر این شبکه اجتماعی، حتی برای مدتی مختصر نیز در اتحادیه اروپا دور از انتظار به‌نظر می‌رسد.

کهکشان مارپیچی NGC 247 با وسعت نزدیک به 70,000 سال نوری، کوچک‌تر از کهکشان راه شیری ماست. این جرم تنها 11 میلیون سال نوری از ما فاصله دارد اما در همین نزدیکی است.

در عکس روز ناسا چه می‌بینیم؟

همان گونه که از منظر ما دیده‌ می‌بشود، کهکشان تقریباً به لبه کج شده‌ است و بر این میدان دید تلسکوپی به سمت صورت فلکی جنوبی نهنگ غالب است.

خلأ تشکیل شده‌ در یک طرف دیسک کهکشان، برای برخی نام محبوب آن، «کهکشان سوزن» را به یاد می‌آورد.

تعداد بسیاری از کهکشان‌های بعد‌عرصه در این پرتره کهکشانی تیز قابل مشاهده می باشند، ازجمله رشته چهار کهکشانی که درست در زیر و سمت چپ NGC 247، معروف به «زنجیره بربیج» است. کهکشان‌های زنجیره‌ای بربیج نزدیک به 300 میلیون سال نوری از ما فاصله دارند.

NGC 247 به همراه کهکشان مارپیچی براق NGC 253، بخشی از گروه کهکشان‌های مجسمه‌ساز است.

برند اکسید زیرشاخه لوکس چری است که تا بحال دو محصول از آن با نام اکستریم VX و اکستریم TXL داخل بازار ایران شده‌اند. در همین حال، پیش‌فروش محصول تازه این شرکت با نام اکسید یائوگوانگ در چین اغاز شده است. این ماشین یک کراس‌اوور پلاگین هیبریدی سه موتوره است که با قیمت 29600 دلار (یک میلیارد و 777 میلیون تومان) پیش‌فروش می‌بشود.

چری اکسید یائوگوانگ همانند دیگر خودروهای تازه چینی، در نمایشگاه ماشین چنگدو 2024 رونمایی شد. این ماشین یک شاسی‌بلند پلاگین هیبریدی چهارچرخ محرک است که در آخر ماه سپتامبر به بازار اراعه خواهد شد. این ماشین در قالب دو تیپ حرفه‌ای و بلندبرد پیش‌فروش می‌بشود. قیمت تیپ حرفه‌ای 29600 دلار و قیمت تیپ بلندبرد آن 32000 دلار است.

چری اکسید یائوگوانگ بر پایه پلتفرم M3X ساخته شده است. ابعاد این ماشین شامل 4781 میلی‌متر طول، 1920 میلی‌متر عرض، 1671 میلی‌متر ارتفاع و 2815 میلی‌متر فاصله بین‌محوری است. وزن این کراس‌اوور نیز 2171 کیلوگرم اظهار شده است. این وزن قابل دقت به علت نصب پکیج باتری‌ها تشکیل می‌بشود.

مشخصات فنی چری اکسید یائوگوانگ

چری اکسید یائوگوانگ از نسل پنجم پیشرانه هیبریدی چری منفعت می‌برد. قسمت مهم این پیشرانه، موتور 1.5 لیتری TGDi است که حداکثر 154 اسب‌بخار قوت و 220 نیوتن‌متر گشتاور آزاد می‌کند و به گفتن ژنراتور شناخته می‌بشود. دو موتور الکتریکی روی محور جلو قرار گرفته‌اند که هرکدام 165 اسب‌بخار قوت و 390 نیوتن‌متر گشتاور آزاد می‌کنند. یک موتور الکتریکی نیز روی محور عقب قرار گرفته است که 235 اسب‌بخار قوت و 310 نیوتن‌متر گشتاور آزاد می‌کند. گیربکس هیبریدی DHT سه حالته نیز ماموریت انتقال قوت را در این ماشین برعهده دارد.

مجموع راندمان چری اکسید یائوگوانگ به 610 اسب‌بخار قوت و 920 نیوتن‌متر گشتاور خواهد رسید. پکیج باتری‌های این ماشین ظرفیتی معادل 34.46 کیلووات ساعت دارند و توسط CATL‌ تهیه شده‌اند. برد این ماشین در حالت الکتریکی خالص 200 کیلومتر است و برد جامع آن نیز 1400 کیلومتر خواهد می بود. این باتری‌ها از شارژ سریع حمایتمی‌کنند. شتاب صفرتاصد اکسید یائوگوانگ 4.26 ثانیه است و حداکثر شدت قابل دستیابی با آن، 200 کیلومتربرساعت خواهد می بود. شش حالت رانندگی از جمله اقتصادی، استاندارد، ورزشی، برقی، شن و ماسه و خارج جاده یا آفرود در این ماشین قابل دسترسی می باشند.

آیا می‌توانید خفاش را ببینید؟ این نمای نزدیک کیهانی، شرق «سحابی پرده» را شکار می‌کند.

سحابی پرده، خود باقی مانده ابرنواختر بزرگ‌تر است و ابر زباله درحال انبساط ناشی از انفجار مرگ یک ستاره عظیم محسوب می‌بشود.

در عکس روز ناسا چه می‌بینیم؟

درحالی‌که پرده تقریباً دایره‌ای شکل است و 3 درجه از آسمان به سمت «صورت فلکی قو» (ماکیان) را می‌پوشاند، NGC 6995، که به‌طور غیر رسمی به‌گفتن سحابی خفاش شناخته می‌بشود، تنها 1/2 درجه، تقریباً به اندازه ظاهری ماه، گستره دارد. این مقدار برابر با 12 سال نوری در فاصله تخمینی پرده است که 1400 سال نوری از سیاره زمین فاصله دارد.

در ترکیب داده‌های تصویری ثبت‌شده از طریق فیلترهای باند باریک، انتشار کردن از اتم‌های هیدروژن در باقی‌مانده ستاره، با رنگ قرمز و گسیل قوی از اتم‌های اکسیژن با رنگ‌های آبی نشان داده‌ شده‌ است.

یقیناً در قسمت غربی پرده، یک اتفاق فصلی دیگر نهفته‌ است: سحابی «جاروی جادوگر».

انویدیا به برنامه اندوخته‌گذاری بیشتر از 100 میلیون دلاری روی استارتاپ ژاپنی حوزه هوش مصنوعی Sakana AI پیوست. این یکی از بزرگ‌ترین اندوخته‌گذاری‌های غول سازنده تراشه آمریکایی در عرصه هوش‌مصنوعی نوپای ژاپن است.

Sakana که سال 2023 توسط مهندسین اسبق گوگل تاسیس شد، فراهم مالی سری A یا مرحله های اولیه اندوخته‌گذاری خود را به رهبری شرکت‌های New Enterprise Associates ،Khosla Ventures و Lux Capital پشت سرگذاشته است. این استارتاپ اظهار‌کرد که با انویدیا در عرصه تحقیقات، دسترسی به مرکز داده و «جامعه‌سازی هوش مصنوعی» همکاری خواهد کرد.

این استارتاپ ژاپنی تصمیم دارد مدل‌های هوش‌مصنوعی کم‌هزینه‌ای را با منفعت گیری از مجموعه داده‌های کوچک آموزش بدهد. این چنین تیم آن در سال جاری از چند مدل هوش‌مصنوعی برای اسپیکرهای ژاپنی رونمایی کرده است.

سخن بگویید‌های مدیرعامل انویدیا درمورد هوش مصنوعی در ژاپن

«جنسن هوانگ»، مدیرعامل انویدیا درمورد این همکاری می‌گوید که عمیقاً جذب کوششهای شرکت ژاپنی برای افزایش محبوبیت هوش‌مصنوعی شده است. شرکت او که تراشه‌های شتاب‌دهنده هوش مصنوعی را تشکیل می‌کند، از سال 2023 شدت اندوخته‌گذاری‌های خود روی استارتاپ‌ها را افزایش داده است.

هوانگ می‌گوید:

«کشورهای جهان از هوش مصنوعی جدا گانه منفعت گیری می‌کنند تا داده‌ها، فرهنگ و زبان خود را از طریق مدل‌های زبانی بزرگ منحصر‌به‌فرد ضبط و کدگذاری کنند. تیم Sakana AI در حال پشتیبانی به مردمی‌شدن هوش مصنوعی در ژاپن است.»

ژاپن درچند زمان قبل به مرکز دقت شرکت‌های بزرگ جهان به‌گفتن یک بازار نوظهور برای هوش‌مصنوعی شده است. مایکروسافت 2.9 میلیارد دلار در دو سال برای ساخت مراکز داده و زیرساخت‌های محاسبات ابری سرزمین اندوخته‌گذاری می‌کند و OpenAI به‌تازگی دفتری در توکیو افتتاح کرد. از سویی دیگر، این دو شرکت به‌ترتیب با SoftBank Corp و Rakuten Group Inc در عرصه هوش مصنوعی همکاری دارند.

گزارش رویترز مشخص می کند اینتل برای ادامه رقابت با شرکت‌های فعال در صنعت تراشه، به‌جستوجو افت هزینه‌ها و به گمان زیادً تعدیل نیرو خواهد می بود. انتظار می‌رود «پت گلسینگر»، مدیرعامل این شرکت دستورالعمل افت هزینه‌ها را در اواخر ماه میلادی جاری تقدیم هیئت‌مدیره شرکت کند.

انگارً اینتل با مقصد فراهم امنیت مالی شرکت و نگه داری اندوخته‌های موردنیاز، می‌خواهد مشاغل غیرضروری را کنار بگذارد. این شرکت درآمدش را در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۴ حدوداً ۱۲.۸ میلیارد دلار گزارش کرده که در قیاس با سال قبل، یک‌درصد افت یافته است. این چنین پیش‌بینی‌ می‌بشود درآمد این کمپانی در سه‌ماهه پایانی ۲۰۲۴ چیزی نزدیک به ۱۲.۵ تا ۱۳.۵ میلیارد دلار باشد.

نگرانی گلسینگر از حالت درآمد اینتل

گلسینگر درآمد ۱۲.۸ میلیارد دلاری شرکت را در بازه‌ وقتی نام‌برده، ناامیدکننده می‌داند؛ حتی اگر آن‌ها به دستاوردهای بزرگی در ساخت تراشه‌ها دست یافته باشند.

«دیوید زیننر»، مدیرمالی اینتل، افت درآمد‌های شرکت را به 2 نوشته نسبت می‌دهد: چالش‌های به وجود امده در حاشیه سود ناخالص در گسترش کامپیوترهای تجهیزبه هوش مصنوعی (AI PC) و هزینه‌های بیش‌ازحد رایج برای مشاغل غیرضروری.

رویترز در گزارش خود این مسئله را نقل کرده که آقای گلسینگر امکان پذیر بخشی از برنامه‌های آتی خود را به فروش واحد «Altera» تعلق دهد؛ اینتل این کسب‌وکار طراحی و تشکیل تراشه را سال ۲۰۱۵ با مبلغ ۱۶.۷ میلیارد دلار خریداری کرد تا فناوری‌های پیشرفته آن را در گسترش هوش مصنوعی، سرورها و دیتاسنترها به کار بگیرد.

این چنین اینتل احتمالا برنامه‌های ساخت کارخانه ۳۲ میلیارد دلاری خود را در آلمان متوقف یا لغو کند. پیش‌ازاین به علت مشکلات ناشی از ناپایداری پردازنده‌های دسکتاپ نسل 13 و 14، انتظار می‌رفت درآمد اینتل افت چشمگیری داشته باشد. به‌ نظر می‌رسد معضل‌های به‌ وجود آمده برای اینتل کار آن‌ها را برای رقابت با دیگر برندها سخت کرده است.

اخبار اولین گوشی تاشوی جهان با دو لولا که ساخت هواوی است، چند ماهی است در رسانه‌های گوناگون دیده می‌بشود. هواوی پیش‌ازاین تاریخ رونمایی این گوشی و برخی مشخصات دیگر آن را قبول کرده می بود. چند روز مانده به رونمایی، نام این گوشی نیز به‌صورت رسمی اظهار شده است.

به نقل از اندروید هدلاینز، هواوی تیزر گوشی تاشوی جدیدش را در اکانت رسمی ویبو به اشتراک گذاشته است. در این ویدئو مشاهده می‌بشود که نام گوشی تاشوی هواوی با دو لولا Mate XT است. یقیناً عبارت Ultimate Design نیز در کنار این اسم دیده می‌بشود که اشکار نیست بخشی از اسم محصول خواهد می بود یا خیر. نام Ultimate Design طبق معمولً کنار بالارده‌ترین تلفنهای هواوی قرار می‌گیرد و به‌نوعی جانشین عبارت Porsche Design در محصولات قدیمی این شرکت شده است. 

هواوی Mate XT با مقصد رقابت با سری آیفون ۱۶ روانه بازار می‌بشود

همان گونه که هواوی پیشتر قبول کرده می بود، گوشی تاشوی این شرکت با دو لولا ۱۰ سپتامبر (۲۰ شهریور) رسماً رونمایی خواهد شد. تا این مدت اطلاعات دقیقی درمورد طراحی احتمالی این گوشی به بیرون درز نکرده است اما ازآن‌جایی که این محصول پیشتر در دستان رئیس هیئت‌مدیره هواوی دیده شده می بود، می‌توان برخی شباهت‌های آن به دیگر محصولات سری Mate هواوی را قبول کرد.

این چنین تا این مدت اطلاعاتی درمورد مشخصات سخت‌افزاری گوشی تاشوی تازه هواوی در دسترس نیست اما انتظار داریم ناظر اراعه محصولی با قابلیت‌های سخت‌افزاری بالا برای رقابت با سری آیفون ۱۶ و سری تازه تلفنهای تاشوی سامسونگ باشیم. هم‌وقتی اتفاقات رونمایی از گوشی Mate XT با زمان رونمایی سری آیفون ۱۶ مشخص می کند هواوی تمرکز بسیاری روی رقابت با اپل دارد.

تا بحال تنها مشخصات سخت‌افزاری تأییدشده برای هواوی Mate XT نمایشگر ۱۰ اینچی آن است. در اتفاقات آینده هواوی، علاوه‌بر گوشی تاشوی تازه، به گمان زیادً محصولاتی همچون ساعت‌های هوشمند Watch GT 5 و Watch D2 نیز رونمایی شوند. این ساعت‌ها مبتنی بر اکوسیستم تازه پایش سلامتی پیشرفته TrueSense هواوی خواهند می بود.

انویدیا به‌گفتن یکی از غول‌های هوش مصنوعی در‌حال‌حاضر دارای قیمت بازار 2.9 تریلیون دلار است و تنها دو شرکت اپل و مایکروسافت از این اغاز عبور کرده‌اند. با نگاهی به آینده، آمازون و آلفابت نیز می‌توانند از قیمت جاری انویدیا پیشی بگیرند و اکنون در گزارشی حرف های‌شده این شرکت‌ها تا سال 2029 به لیست شرکت‌های 3 تریلیون دلاری اضافه خواهند شد.

بر پایه این گزارش، قیمت بازار آمازون در‌حال‌حاضر 1.9 تریلیون دلار است و این شرکت برای رسیدن به قیمت 3 تریلیون دلاری در سال 2029 باید 58 درصد بازدهی کلی داشته باشد. آلفابت نیز در‌حال‌حاضر 2 تریلیون دلار قیمت دارد و برای رسیدن به مقصد 3 تریلیون دلار در سال 2029 باید 50 درصد بازدهی کل را گزارش کند.

پیش‌بینی شرایط آمازون و آلفابت در آینده

در ادامه این گزارش به فعالیت‌های جاری شرکت‌های مذکور که اندوخته‌گذاران باید به آن‌ها دقت کنند اشاره شده است.

تجارت الکترونیک، تبلیغات دیجیتال و خدمات ابری تجارت‌های مهم آمازون محسوب خواهد شد. این شرکت محبوب‌ترین بازار آنلاین ایالات متحده از نظر بازدیدکننده را در اختیار دارد و 41 درصد از فروش داخلی را به خود تعلق داده است.

آمازون این چنین سومین شرکت بزرگ حوزه فناوری جهان در عرصه تبلیغات است، اما بر رسانه‌های خرده‌فروشی تسلط دارد، اصطلاحی که به خدمات تبلیغات دیجیتال اراعه‌شده توسط خرده‌فروشان اشاره دارد.

درنهایت، خدمات وب آمازون (AWS) بزرگ‌ترین سرویس ابری عمومی است و سهم بازار آن در سه ماهه ژوئن به 32 درصد رسید. «اندی جاسی»، مدیرعامل شرکت، اخیراً به تحلیلگران حرف های می بود:

«در طول 18 ماه قبل، AWS بیشتر از دو برابر زیاد تر از مجموع دیگر اراعه‌دهندگان ابری بزرگ، ویژگی‌های یادگیری ماشینی و هوش مصنوعی مولد را در دسترس عموم قرار داده است.»

برای آینده، تخمین‌زده‌شده که قسمت تجارت الکترونیک آمازون تا سال 2028 سالانه 9 درصد رشد خواهد کرد و هزینه‌های صرف‌شده در رسانه‌های خرده‌فروشی در همین دوره سالانه 24 درصد افزایش می‌یابد. فروش سرویس‌های ابری نیز مطابق پیش‌بینی کارشناسان تا سال 2028 سالانه 19 درصد افزایش اشکار می‌کند تا آمازون شانس خوبی برای رشد فروش دورقمی در 4 یا 5 سال آینده داشته باشد.

حوزه مهم فعالیت آلفابت نیز شامل تبلیغات دیجیتال و رایانش ابری می‌بشود. این شرکت دارای شش محصول است که ماهانه به بیشتر از دو میلیارد کاربر خدمات می‌دهد. ازجمله با اهمیت ترین آن‌ها می‌تواند به یوتیوب و موتور جستجوی اینترنتی گوگل اشاره کرد.

مطابق این گزارش، آلفابت 27.4 درصد از هزینه کل تبلیغات جهانی سال جاری را به خود تعلق خواهد داد. این کار علتمی‌بشود تا غول فناوری بیشتر از پنج درصد از متا پلتفرمز، دومین تبلیغ‌کننده دیجیتال بزرگ در جهان، جلوتر باشد.

از سویی، Google Cloud سومین اراعه‌دهنده خدمات ابری در جهان است و سهم بازار آن نسبت به سال قبل به 12 درصد رسیده است.

برای آینده آلفابت پیش‌بینی‌شده که هزینه‌های مربوط به تبلیغات دیجیتال در سراسر جهان تا سال 2028 سالانه 10 درصد رشد خواهد کرد. با افزایش 19 درصدی هزینه‌های مربوط به سرویس‌های ابری، آلفابت نیز شانس خوبی برای رشد دورقمی درآمد خود در طول 4 تا 5 سال آینده خواهد داشت.

TSMC تا این مدت تشکیل زیاد فرایند A16 Angstrom خود را اغاز نکرده است و پچ پچ‌هایی در رابطه برتری آن شنیده می‌بشود. اکنون در گزارش‌های جدیدی حرف های‌شده که OpenAI نیز در حال گسترش یک تراشه سفارشی با منفعت گیری از همین فناوری است که انگارً قابلیت‌های تشکیل ویدیوی هوش مصنوعی Sora را تحکیم خواهد کرد.

رقابت غول‌های فناوری در عرصه هوش مصنوعی آن‌ها را ناچار کرده است تا رویکردهای سفارشی خود را گسترش دهند. به‌گفتن مثال، اخیراً اظهار شده می بود که ByteDance، شرکت مالک تیک‌تاک با شرکت آمریکایی Broadcom برای ساخت تراشه هوش مصنوعی مبتنی بر فرایند 5 نانومتری TSMC همکاری کرده است. اکنون Economic Daily News در گزارش جدیدی اظهار‌کرده که OpenAI در حال مذاکره با TSMC برای ساخت یک کارخانه تازه است که مسئولیت گسترش این تراشه را برعهده خواهد داشت.

بهبود قابلیت‌های Sora با تراشه OpenAI؛ افزایش فروش تلفنهای آیفون

حرف های می‌بشود این تراشه داخلی که با فرایند A16 Angstrom ساخته می‌بشود، می‌تواند قابلیت‌های تشکیل ویدیویی Sora را تحکیم کند و این کار نیز به‌نوبه خود می‌تواند به افزایش فروش دستگاه‌های اپل پشتیبانی کند، چون این ویژگی در مجموعه ویژگی‌های هوش مصنوعی این شرکت وجود خواهد داشت.

این چنین این امکان وجود دارد که OpenAI و اپل در حال همکاری نزدیک با یکدیگر روی این پروژه باشند، چون اپل سال‌ها در عرصه گسترش چیپست توانایی دارد، اما تا این مدت چیزی در این رابطه تایید نشده است.

درهرصورت، مدتی طول خواهد کشید تا این تراشه داخل مرحله تشکیل زیاد بشود چون انتظار نمی‌رود فرایند A16 Angstrom تا سال 2026 به تشکیل زیاد برسد. یقیناً این انتظار کاملاً ارزشش را خواهد داشت، چون حرف های می‌بشود A16 در قیاس با نسل بعدی فرایند N2P با ولتاژ کاری یکسان 8 تا 10 درصد شدت زیاد تر را به همراه خواهد داشت و تا 20 درصد افت مصرف برق را اراعه می‌کند. علاوه‌براین، این فرایند تشکیل 110 درصد افزایش تراکم دارد، به این معنی که برای سرورها ساخته شده است.

دستگیری بنیان‌گذار تلگرام در فرانسه با تهمت هایی از جمله انتشار کردن و توزیع محتوای نامناسب و همکاری نکردن با مقامات قضایی، بار دیگر این نوشته را در مرکز توجهات قرار داده که «نزدیک به مسئولیت پلتفرم‌ها کجاست؟» این قضیه در ایران نیز با دقت به اتفاقاتی که برای مدیران دیوار و دیجی‌کالا افتاده، نوشته مهمی است تا جایی که حتی برخی کاربران در شبکه اجتماعی ایکس، دستگیری دوروف را با بازداشت مدیرعامل دیوار قیاس کرده ‌بودند.

پاول دوروف، خالق و مدیرعامل تلگرام، به گفتن یکی از برجسته‌ترین چهره‌ها در دنیای فناوری، به علت پافشاری بر نگه داری حریم خصوصی کاربران، مقاومت در برابر سانسور، و امتناع از همکاری با دولت‌ها برای دسترسی به داده‌های کاربران، با مشکلات بسیاری مواجه شده است. تلگرام، به گفتن یک مطلب‌رسان رمزنگاری شده، در برابر کوششهای دولت‌ها برای دسترسی به اطلاعات کاربران مقاومت کرده و همین قضیه جهت شده که تعداد بسیاری از دولت‌ها تلگرام را به گفتن تهدیدی برای امنیت ملی خود برداشت کنند و در مواردی از جمله در ایران، تلگرام با انسداد و فیلترینگ دولتی روبه رو شده است.

دوروف سال‌ها پیش به دلایل شبیهی به مهاجرت اجباری از روسیه نیز تن داده می بود. فرانسه نیز در سال ۲۰۲۴ حکم دستگیری دوروف را با تهمت هایی نظیر پولشویی و فراهم مالی تروریسم صادر کرد. این اتهامات هرچند از سوی دوروف و تیمش رد شده، اما نشان‌دهنده چالش‌های جدی است که پلتفرم‌های دیجیتال با آن‌ها مواجه می باشند. ماجرای دستگیری پاول دوروف مشخص می کند که پلتفرم‌های بزرگ فناوری، به اختصاصی آن‌هایی که بر اصولی چون نگه داری حریم خصوصی و آزادی گفتن پافشاری دارند، چطور امکان پذیر مقصد تهدیدهای جدی قرار بگیرند.

دستگیری بنیان‌گذار تلگرام، نخستین مورد از عکس العمل تهاجمی دولت‌ها در روبه رو پلتفرم‌های دیجیتال حتی در کشورهایی با نظام دموکراتیک نبوده و قطعاً آخرین آن نیز نخواهد می بود.

یقیناً خود پلتفرم‌های دیجیتال نیز در موارد متعدد، با سهل‌گیری در خصوص ماموریت های و مسئولیت‌های خود، جهت خسارت دیدن کاربران و حتی کشورها شده‌اند.

فیس‌بوک در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ آمریکا به علت انتشار کردن گسترده اخبار جعلی و تبلیغات سیاسی گمراه‌کننده، تحت انتقاد شدید قرار گرفت و برخی اعتقاد دارند که این اطلاعات نادرست، تأثیر قابل‌توجهی بر نتایج انتخابات داشته است. از نظر دیگر رسوایی کمبریج آنالیتیکا که در سال 2018 آشکار شد، نمونه بارزی از نقض حریم خصوصی کاربران در فیس‌بوک می بود. در این رسوایی، اطلاعات شخصی میلیون‌ها کاربر فیس‌بوک بدون رضایت آن‌ها جمع‌آوری و برای تبلیغات سیاسی مورد منفعت گیری قرار گرفت.

مثال‌های فرد دیگر هم در رابطه تیک‌تاک وجود دارد. این پلتفرم با مشکل انتشار کردن اطلاعات نادرست، به اختصاصی در رابطه موضوعات حساس همانند سلامت عمومی (همانند اطلاعات نادرست درمورد واکسن‌های کرونا) مواجه شده است. انتقادات در رابطه عدم توانایی این پلتفرم در کنترل کامل این محتواها ادامه دارد. تیک‌تاک به علت محتوای مرتبط با نفرت‌پراکنی و افراط‌گرایی هم عمل های پیشگیرانه مناسبی انجام نداده که یقیناً مدیران تیک‌تاک مدعی‌اند که برای مقابله با این مشکل، اقداماتی همانند حذف ویدئوهای نفرت‌پراکنانه و ممنوعیت کاربران متخلف را انجام داده‌اند، اما طبیعت پویا و تعامل بالای کاربران در این پلتفرم، مدیریت کامل چالش را دشوار می‌کند.

مسئولیت پلتفرم‌ها؛ رویکردها و مثال‌ها

مسئولیت پلتفرم‌ها در روبه رو محتوای انتشار شده، یکی از او گفت و گو‌برانگیزترین موضوعات در دنیای دیجیتال امروز است. این قضیه به اختصاصی در سال‌های تازه و با گسترش منفعت گیری از شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های مطلب‌رسان، اهمیت بیشتری یافته و هر کشوری رویکرد متغیری را در روبه رو این پلتفرم‌ها و مسئولیت‌شان در پیش گرفته است.

در آمریکا و بر پایه قسمت ۲۳۰ قانون ارتباطات، پلتفرم‌های آنلاین از مسئولیت محتوای تشکیل شده از سوی کاربران معاف می باشند؛ مگر این که به طور فعال در تشکیل یا ویرایش این محتوا شراکت داشته باشند. این قانون که در سال 1996 تصویب شده، به پلتفرم‌ها این امکان را داده است که بدون نگرانی از پیگرد قانونی، به گفتن واسطه‌ای برای انتشار کردن محتوای کاربران عمل کنند. با این حال، در سال‌های تازه، این قانون به علت گسترش اخبار جعلی و نفرت‌پراکنی در فضای مجازی، مورد انتقاد قرار گرفته است. برخی اعتقاد دارند که این قانون به پلتفرم‌ها اجازه می‌دهد تا از مسئولیت خود در روبه رو انتشار کردن محتوای زیان اور شانه خالی کنند و به همین علت، نیاز به بازنگری دارد.

اما اتحادیه اروپا رویکرد محتاطانه‌تری نسبت به مسئولیت پلتفرم‌ها اتخاذ کرده است. یکی از با اهمیت ترین قوانین اتحادیه اروپا در این عرصه، مقررات عمومی حفاظت از داده‌ها (GDPR) است که پلتفرم‌ها را ملزم به محافظت از داده‌های شخصی کاربران می‌کند. علاوه بر این، قانون خدمات دیجیتال (DSA) که در حال تدوین است، به منظور تنظیم بازار خدمات دیجیتال و افت انتشار کردن محتوای غیرقانونی و زیان اور آنلاین، مسئولیت بیشتری را بر دوش پلتفرم‌ها قرار می‌دهد. بر پایه این قانون، پلتفرم‌های بزرگ موظف به حذف سریع محتوای غیرقانونی و شفافیت زیاد تر در رابطه الگوریتم‌های خود می باشند. این رویکرد، هرچند امکان پذیر جهت محدود شدن برخی از آزادی‌ها بشود، اما به باور رهبران اروپایی، به نگه داری حقوق کاربران و جلوگیری از سوءاستفاده از پلتفرم‌های دیجیتال پشتیبانی می‌کند.

در روبه رو چین یکی از سختگیرانه‌ترین قوانین را در روبه رو پلتفرم‌های آنلاین دارد. دولت چین از پلتفرم‌ها می‌خواهد که محتوای ناموافق با سیاست‌های دولت را حذف کرده و به شدت بر فضای مجازی نظارت داشته باشند. سانسور گسترده در چین، شامل فیلترینگ محتوای اینترنتی و نظارت دقیق بر شبکه‌های اجتماعی است. پلتفرم‌های چینی موظف به همکاری نزدیک با مقامات دولتی برای کنترل و حذف محتوای غیرمجاز می باشند. این رویکرد سختگیرانه، هرچند از سوی دولت چین به گفتن کاری در جهت نگه داری امنیت ملی و ارامش اجتماعی نقل می‌بشود، اما از سوی تعداد بسیاری از فعالان حقوق بشر به گفتن نقض آشکار آزادی گفتن و حقوق دیجیتال کاربران مورد انتقاد قرار گرفته است.

رویکرد ایران؛ سختگیری و خواسته‌های فراقانونی

رویکرد ایران به مسئولیت پلتفرم‌ها نیز شبیه چین است. در ایران، پلتفرم‌ها تحت نظارت قرار دارند و مسئولیت سنگینی در روبه رو محتوای انتشار شده بر دوش آن‌ها گذاشته شده است. این قوانین به‌طوری که به حرف های کارشناسان می‌تواند به شدت فضای نوآوری در کسب‌وکارهای آنلاین را محدود کند و مطمعن کاربران این پلتفرم‌ها را از بین ببرد.

از نظر دیگر، مثالهایی وجود دارد که مشخص می کند بعضی اوقات این پلتفرم‌ها باید با تقاضاهای غیرقانونی خواست اطلاعات نیز سرو کله بزنند.

علاوه بر این، سختگیری‌ها در رابطه مسئولیت‌های پلتفرم‌های آنلاین و دیجیتال در جهان، عمدتاً در حد تذکر، فراخواندن مدیران به جلساتی در پارلمان و سنا یا اعمال مجازات‌های مالی باقی می‌ماند. اما مدیران این پلتفرم‌ها در ایران، هر لحظه خطر بازداشت و روبه رو با تهمت هایی شگفت و غریب را پشت گوش خود حس می‌کنند.

مورد دیجی‌کالا

یکی از برجسته‌ترین موارد روبه رو با پلتفرم‌ها در سال‌های تازه، دستگیری مسعود طباطبایی، مدیرعامل دیجی‌کالا در پی فروش محصولاتی می بود که به گفتن توهین به مقدسات برداشت شدند. بعد از اعتراض‌ها به فروش کالاهای مذکور در پلتفرم دیجی‌کالا به گفتن مارکت‌پلیس (بازارگاه) این شرکت با انتشار کردن بیانیه‌ای ضمن عذرخواهی از مردم بابت وجود کالاهای یک فروشنده خاص، نوشت که نظارت زیاد تر و سخت‌گیرانه‌تری بر کالاهای اراعه شده در این فروشگاه صورت می‌گیرد. اما این موضع‌گیری کافی نبوده است و طباطبایی بالاخره با حکم قضایی بازداشت شد

این دستگیری دقت بسیاری را به خود جلب کرد و او گفت و گو‌های گسترده‌ای در فضای مجازی و رسانه‌ها به وجود آورد. تعداد بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی این دستگیری را محکوم کرده و آن را دخالت در امور تجاری و نقض آزادی گفتن دانستند. از نظر دیگر، صاحبان کسب‌وکارها نیز نگرانی‌های خود را از برخوردهای شبیه با دیگر پلتفرم‌های تجاری ابراز کردند.

ماجرای دیوار

اما پیش از اتفاقی که برای دیجی‌کالا افتاده می بود، مدیرعامل دیوار در سال ۱۳۹۸ ناچار شد مدتی را در بازداشت سپری کند. «اشکان آرمندهی» بعد از آن نیز با اتهامات و احکام شبیهی روبه رو شد. اما پرونده دیوار در سال 1398 از آنجا اهمیت بیشتری می‌یابد که درخواستی فراقانونی در این بازداشت برجسته می بود.

در نامه اجرای دستور پلیس امنیت اخلاقی فاتب در دی‌ماه ۱۳۹۸ خطاب به بازپرس شعبه اول دادسرای جرایم امنیت اخلاقی، نگاه رایج به پلتفرم‌های دیجیتال کاملا قابل مشاهده است.

در این نامه با اصرار بر این که «قسمت بزرگی از تحرکات ضداخلاقی و هنجار شکنی که در فضای حقیقی ابراز و ظهور یافته منشایی در بستر فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی» دارد؛ نتیجه‌گیری شده است که فضای مجازی «عرصه ساز فعالیت سازمان یافته و تحرکات سوء و موثر» در ابعاد گوناگون فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی، اقتصادی و حتی امنیتی «برای جریانات معاند و معارض نظام» است.

پلیس امنیت اخلاقی در ادامه نامه خود مستقیماً به نوشته دیوار اشاره کرده و با گفتن این که «طی سال‌های تازه اپلیکیشن دیوار و سایت مرتبط با آن … طرفدارن تعداد بسیاری اشکار کرده است» گفتن می‌کند: «به نظر می‌رسد تعداد بسیاری از آگهی‌های تشکیل شده در این بستر به نوعی رها و یا از ضعف جدی نظارتی و کنترلی برخوردار و در واقع در سایه این چنین غفلتی، افرادی سودجو وفرصت طلب با مقصد ابتذال و ترویج فساد و فحشا قبح زدایی و… با انتشار کردن آگهی‌های فریبنده و اغواگرایانه در پوشش‌های گوناگون (همخانه، ماساژ، پشتیبانی خیر خواهانه، مدل، مبله، ماهواره و … فعالیت مجرمانه خود را جستوجو» می‌کنند.

در این نامه این چنین آمده است: «به رغم تذکرات داده شده، ضعف نظارت و یا اشراف بر موضوعات متنوع و گوناگون آگهی‌های منتشره که بنا بر ادعای مدیر سایت تنها ۳۰ درصد آن از طریق کارشناسان و کاربران پایش و آنالیز و مابقی از طریق ربات مورد بازدید قرار می‌گیرد کاملاً مشهود و محسوس بوده» و بلافاصله خواست مهم دسترسی به اطلاعات کاربران دیوار و دستور جلب اشکان آرمندهی، مدیرعامل این شرکت نقل شده است: «لذا بعنوان بهترین راهکار و برون رفت از حالت حاضر خواست دسترسی به نیازمندی‌های ذیل مورد مطالبه جدی پلیس و دستگاه محترم قضایی بعنوان متولیان مهم برخورد با اینگونه از جرائم می‌باشد که یقیناً مدیر سایت وابسته آقای آرمنده آن را منوط به دستور قضایی نموده است. على هذا با عنایت به دستور صادره مبنی بر جلب مدیر سایت به تهمت اشاعه فساد و فحشا در سطح گسترده و تبلیغ تحت گفتن ماساژ، بدین وسیله نامبرده روز جاری و در اجرای دستور قضایی صادره به نحو مقتضی جلب و به زمان کمتر از ٢۴ ساعت تحت نظر قرار گرفته» است.

در ادامه نامه نیز مواردی همانند «دسترسی کامل و مستقیم به دیتا بیس سایت و اپلیکیشن دیوار با تمرکز بر فراهم نیازمندی  هایی چون شماره تلفن، آدرس، ایمیل، آدرس اینترنتی کاربر، مشخصات دستگاه کاربر، اطلاعات پروفایل کاربر، چت کاربران، آگهی‌های قبلی کاربر، تاریخچه جستجو کاربر، شبکه‌های ارتباطی کاربر، اطلاعات سامانه شاهکار و هر گونه مشخصات مبتنی بر درگاه‌ها و حساب‌های بانکی در جهت رصد گردش مالی شبکه‌های فساد و فحشا و یا پیشگیری از هر گونه اغفال و کلاهبرداری» نظر شده می بود.

آرمندهی: نیازمند چارچوب روشن هستیم

اگرچه مسئولیت‌پذیری پلتفرم‌ها در جهان هم چنان محل مباحثه است، اما بر سر نزدیک به آن اختلاف وجود دارد.

اشکان آرمندهی، مدیرعامل دیوار با دقت به توانایی مستقیمی که داشته با دیجیاتو او گفت: «حقیقت این است که ما در دیوار چندین دفعه با خواست‌هایی برای اراعه اطلاعات کاربران روبه رو شده‌ایم که از نظر قانونی با آن موافق نبوده‌ایم. در یکی از این موارد، پلیس امنیت اخلاقی به جستوجو دسترسی به اطلاعات گسترده‌ای از کاربران فراتر از حکم قضایی می بود. آن‌ها می‌خواستند اطلاعات همه افرادی که آگهی ماساژ ثبت کرده بودند را در اختیار بگیرند.»

او افزود: «این خواست به چند علت غیرقانونی می بود؛ اول این که، خواست برای دسترسی به اطلاعات گسترده و کلی کاربران، بدون وجود دلایل و مستندات قانونی اشکار، خلاف قانون است. دوم این که این خواست، حریم خصوصی کاربران را به شدت نقض می‌کرد. سومین مسئله هم این می بود که این خواست، نشان‌دهنده عدم فهمیدن کافی از قوانین حاکم بر فضای مجازی و نقش پلتفرم‌ها در آن می بود.»

آرمندهی اصرار کرد: «ما به این خواست‌ها جواب منفی داده و اظهار کردیم که تنها با دستور قضایی معتبر و به طور موردی حاضر به ارایه اطلاعات کاربر به مقامات ذی صلاح هستیم. اما متاسفانه این موضع‌گیری تبدیل بازداشت من شد.»

مدیرعامل دیوار افزود: «این اتفاقات مشخص می کند که پلتفرم‌های آنلاین در ایران با چالش‌های جدی در عرصه حفاظت از حریم خصوصی کاربران و مقابله با خواست‌های غیرقانونی روبه رو می باشند و مشکل نبوده است یک چارچوب قانونی شفاف و روشن برای فعالیت پلتفرم‌ها در ایران را نیز برجسته می‌کند.»

آرمندهی ریشه این مشکلات را در نبوده است شناخت نهادهای نظارتی از فضای مجازی، قوانین مبهم و متناقض و نبوده است متولی واحد برای نظارت بر فعالیت پلتفرم‌ها دانست و او گفت: «برای حل این مشکلات، نیازمند یک چارچوب قانونی شفاف و روشن هستیم که حقوق و مسئولیت‌های پلتفرم‌ها و کاربران را به طور دقیق و به دور از تفسیر اشکار کند. این چنین، نیاز به تشکیل یک نهاد نظارتی واحد و متخصص در حوزه فضای مجازی داریم که ماموریت نظارت بر فعالیت پلتفرم‌ها و حل اختلافات را بر مسئولیت داشته باشد. علاوه بر این، باید به آموزش و ترقی آگاهی قضات و مقامات اجرایی در عرصه فضای مجازی پرداخت.»

مسیر آینده

به هر حال با این برخوردهای پیش‌بینی‌ناپذیر، امنیت کسب‌وکارها و اندوخته‌گذاری در فضای نوآوری سرزمین به شدت در معرض تهدید قرار گرفته و حتی بیشترین سطوح مراعات ملاحظات از سوی پلتفرم‌ها هم نمی‌تواند تضمینی برای امنیت پلتفرم‌ها باشد. از بین بردن این چالش نیز الزام تعریف قانونی نزدیک به مسئولیت‌های پلتفرم‌ها است و توانایی‌های متعدد جهانی نیز می‌تواند در این مسیر راهگشا باشد.