زیرساخت اینترنت مانع از بین بردن فیلترینگ شد؛ آمارها ناتوانی شبکه را تایید کرد
پس از ماهها کشمکش و در نهایت اعلام اجماع قوای سهگانه برای از بین بردن فیلترینگ، امیدها برای دسترسی آسانتر به پلتفرمهای اجتماعی مجددا زنده شد، اما توضیحات اخیر نشان داد که تنها اجماع سیاسی کافی نیست و مانع اصلی زیرساخت اینترنت است که توان پاسخگویی به افزایش ناگهانی ترافیک را ندارد.
به گزارش سایت خبری تکنولوژی تکنا، حذف فیلترها میتواند موجی عظیم از ترافیک اینترنتی را به همراه داشته باشد که زیرساختهای موجود در کشور قادر به تحمل آن نیستند؛ از این رو اعمال این تحویل باید به صورت تدریجی و با اولویتبندی پیش برود، مسالهای که پیشتر وزیر ارتباطات سیدستار هاشمی نیز به آن اشاره کرده بود.
بهزاد اکبری، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، در مصاحبهای اخیر آمارهای نگرانکنندهای ارائه کرد بیش از پنجاه درصد ترافیک اینترنت ایران از طریق فیلترشکنها عبور میکند که نه تنها سرعت دسترسی را کاهش داده، بلکه ایران را به یکی از آلودهترین کشورهای جهان از نظر بدافزارها تبدیل کرده و امنیت سایبری را به طور جدی تهدید میکند.
اکبری افزود که روزانه حجم قابلتوجهی از حملات سایبری از شبکه ایران به خارج از کشور انجام میشود که باعث قرارگیری آیپیهای ایرانی در لیست سیاه ارائهدهندگان بینالمللی شده و نزدیک به سی درصد دامنههای اینترنتی برای کاربران ایرانی غیرقابلدسترسی گردیده، در حالی که سهم فیلترینگ در این مسدودیتها کمتر از ده درصد برآورد میشود.
از نظر پهنای باند، ظرفیت فعلی کشور نزدیک به ده و نیم ترابیت بر ثانیه است، اما ترافیک بینالمللی در ساعات اوج تنها بین شش تا هفت ترابیت بر ثانیه گزارش میشود؛ رشد ترافیک که در سالهای گذشته به طور متوسط سی درصد بود، در ۱۴۰۱ به دلیل محدودیتها کاهش پنجاه درصدی یافت و در دولت سیزدهم تنها هفده درصد رشد داشته است.
در ساعات اوج، حدود سه و نیم ترابیت بر ثانیه ترافیک داخلی در مرکز تبادل ترافیک تهران (TIX) ثبت میشود، اما سهم پلتفرمهای داخلی تنها سیصد گیگابیت بر ثانیه است که نشاندهنده ناتوانی محتواهای بومی در جایگزینی سرویسهای محبوب خارجی میباشد.
اکبری هشدار داد که برداشتن ناگهانی فیلترینگ میتواند اختلال در شبکه اپراتورها ایجاد کند، با تأکید بر برنامهریزی بلندمدت؛ مصرف سرانه دیتا در ایران حدود بیست و سه کیلوبیت بر ثانیه است در حالی که در ترکیه پنجاه و در آمریکا بیش از دویست کیلوبیت بر ثانیه میباشد، و پیشبینیها حکایت از حداقل سی درصد افزایش ترافیک پس از رفع فیلتر دارد، مشروط بر توسعه موازی زیرساختها.
مسئولان دولت از روزهای اخیر پذیرفتهاند که زیرساختها برای تغییرات بزرگ همانند رفع فیلترینگ سراسری به صورت ناگهانی نیستند، که نگرانیها درباره پایداری شبکه را تشدید کرده؛ همزمان شایعاتی در مورد قریبالوقوع شدن رفع فیلتر اینستاگرام از طریق تبادل ترافیک در قطر یا عمان وجود دارد، اما کارشناسان معتقدند زیرساخت کشش لازم برای افزایش شدید ترافیک بینالمللی را فاقد است.
مفهوم زیرساخت تنها پهنای باند بینالمللی نیست، بلکه شامل لایه دسترسی، لایه انتقال و زیرساخت اپراتورها میشود؛ در تقریبا یک دهه اخیر، تحریمها، افزایش قیمت دلار و مشکلات مالی شرکت ارتباطات زیرساخت باعث شده وضعیت کلی به سمت وخامت حرکت کند و سرمایهگذاریهای لازم برای بازسازی تجهیزات حیاتی انجام نگرفته باشد.
پس از همهگیری کرونا، تعداد کاربران اینترنت و شبکههای اجتماعی در ایران به شدت افزایش یافته و حجم مصرف محتوای چندرسانهای ماهانه رو به رشد است؛ از منظر زیرساختی، هر کاربر مستقیما با ترافیک تولید شده مرتبط است و این روند رو به رشد، ضرورت توسعه زیرساختها را بیش از پیش محسوس کرده است.
