تحلیل پیامدهای مسدودسازی نماوا؛ چالشهای حقوقی و آینده پلتفرمهای VOD در ایران

تحلیل پیامدهای مسدودسازی نماوا؛ چالشهای حقوقی و آینده پلتفرمهای VOD در ایران, سازمان تنظیم مقررات صوت و عکس فراگیر (س) با صدور بیانیهای رسمی، خبر از مسدودسازی پلتفرم نماوا به دستور قضایی داد. این اقدام که در نهم خرداد ۱۴۰۴ اجرا شد، بر اساس تخلفات تکراری و عمدی در پخش سریال سووشون بدون اخذ مجوزهای کامل انجام گرفته است.

سیاح طاهری، معاون کاربران و تنظیمگری اجتماعی ساترا، تأکید کرد که این محدودیت دسترسی کاربران امکانپذیر است تا چند ماه به طول بیانجامد، چرا که رفع تخلفات نیازمند بازنگری فیلمنامه، ارایه نسخههای اصلاح شده برای بازبینی و احتمالاً ضبط مجدد صحنههای مورد اعتراض است.

جزئیات تخلفات و فرآیند رسیدگی قضایی به گزارش تکنا، سریال سووشون تنها مجوز بازدید طرح اولیه را از ساترا دریافت کرده بود و مراحل تولید و انتشار نهایی بدون هماهنگی و اخذ مجوزهای لازم طی شده است.

نماوا با وجود دریافت ابلاغیهها و هشدارهای قضایی، اقدامی برای رفع ایرادات انجام نداد که نهایتاً منجر به صدور حکم مسدودسازی کامل پلتفرم گردید. مقامات ساترا این تخلفات را برنامهریزیشده توصیف کرده و ادعا کردهاند که نماوا خود را ملزم به مراعات قانون نمیدانست.

انتقادات صنفی و نگرانیهای کاربران انجمن صنفی شرکتهای نمایش ویدیویی آنلاین در بیانیهای، این تصمیم را غیرشفاف و نامتناسب خواند و هشدار داد که مسدودسازی کل پلتفرم به جای حذف محتوای خاص، اعتماد کاربران و سرمایهگذاری در کسبوکارهای بومی را به خطر میاندازد.

گذارانی که هزینه پرداخت کردهاند، یکی از ابعاد چالشبرانگیز این پرونده است.

مخالفتی با اصول تناسب مجازات در قوانین ایران کارشناسان حقوقی با استناد به ماده ۱۶ دستورالعمل رسیدگی به تخلفات رسانههای صوت و عکس فراگیر، اگرچه پخش محتوای بدون مجوز را تخلف میدانند، اما بر ضرورت تناسب مجازات با گستردگی تخلف پافشاری میکنند. مواد ۱۷ و ۱۸ این دستورالعمل، مسدودسازی را نهمین مجازات از میان ۱۳ مورد تعریف کرده و آن را مشروط به دستور قضایی و به عنوان آخرین راهکار میدانند.

اصل مشابهی در ماده ۷۵۱ قانون مجازات اسلامی نیز وجود دارد. نماوا مدعی است که مسدودسازی کل پلتفرم به خاطر ۶۲ ثانیه محتوای مورد مناقشه، فاقد تناسب مجازات بوده و حقوق مصرفکنندگان نقض شده است. نقطه عطف در نظارت بر فضای دیجیتال این پرونده بیسابقه در تاریخ تنظیمگری دیجیتال ایران، گمانهزنیهایی را درباره اعمال سلیقهای قوانین و عدم یکپارچگی در برخورد با پلتفرمها تقویت کرده است.

پیش از این پلتفرمهای دیگری نیز محتوای جنجالی منتشر کرده بودند، اما با مجازاتهای سنگینتری روبرو نشدند. نحوه مدیریت این پرونده و نتایج احتمالی دعاوی حقوقی نماوا، الگوهای آینده تعامل بین نهادهای نظارتی و پلتفرمهای محتوای آنلاین را در ایران تعیین خواهد کرد.