بمب‌افکن استراتژیک توپولف تو-۹۵ تا دهه ۲۰۴۰ در خدمت نیروی هوایی روسیه باقی می‌ماند
هیولای توپولف تو-۹۵ یک بمب‌افکن استراتژیک و هواپیمای حامل موشک چهار موتوره است که توسط گروه توپولف در دوران اتحاد جماهیر شوروی ساخته شده است. این بمب‌افکن توربوپراپ اولین پرواز خود را در نوامبر ۱۹۵۲ انجام داده و در آوریل ۱۹۵۶ به طور رسمی در قوه هوانوردی دوربرد نیروی هوایی شوروی داخل خدمت شد. بین سال‌های ۱۹۵۲ تا ۱۹۹۳ بیش از ۵۰۰ فروند از بمب‌افکن تو-۹۵ تولید گردید که تعداد زیادی از آن‌ها تا به امروز در خدمت می‌باشند. انتظار می‌رود نیرو‌های هوافضای روسیه تا دهه ۲۰۴۰ با هواپیما‌های تو-۹۵ خود پرواز کنند.
یک مشتق مسافربری تجاری به نام تو-۱۱۴ در سال ۱۹۶۱ بر پایه این بمب‌افکن معارفه شد که می‌توانست ۲۲۴ مسافر را حمل کند. تنها ۳۲ فروند از این نسخه بین سال‌های ۱۹۵۸ و ۱۹۶۳ ساخته شد که عمدتا توسط شرکت آئروفلوت و نیروی هوایی شوروی به پرواز در می‌آمدند. یک نسخه گشت دریایی متفاوت نیز از تو-۹۵ در سال ۱۹۷۲ معارفه گردید و نام تو-۱۴۲ را گرفت. با ۱۰۰ نمونه ساخته شده بین سال‌های ۱۹۶۸ و ۱۹۹۴، تعداد زیادی از این بمب‌افکن‌ها در نیروی دریایی روسیه در حال خدمت هستند.
یک بمب‌افکن با ظرفیت بار سنگین
| کمیت ها | اعداد و رقم های |
پس از بیش از ۶۰ سال خدمت، بمب‌افکن تو-۹۵ ساخت توپولف با موتور توربوپراپ خود همچنان فعال است زیرا می‌تواند مسافت‌های طولانی را با محموله‌های سنگین طی کند. با توجه به اینکه امروزه اکثر بمب‌افکن‌های سنگین از جمله بی-۵۲ آمریکایی با موتور جت کار می‌کنند، چرا روس‌ها همچنان با یک بمب‌افکن توربوپراپ پرواز می‌کنند؟ همانطور که در مقاله اسکای‌بریری آشکار شد، پس از پایان جنگ جهانی دوم در دهه ۱۹۴۰، اولین بمب‌افکن سنگین دوربرد اتحاد جماهیر شوروی توپولف تو-۴ بود. این هواپیما یک کپی از هواپیمای آمریکایی بی-۲۹ سوپر‌ترس ساخت بوئینگ بود که چندین فروند از آن‌ها در طول جنگ جهانی دوم ناچار به فرود اضطراری در خاکشوروی شده و این کشور آن‌ها را در نیروی هوایی خود به کار گرفت.
اتحاد جماهیر شوروی بمب‌افکنی می‌خواست که ایالات متحده را تهدید کند
محدوده‌ها و مشخصات بمب هسته‌ای تزار عبارتند از وزن ۳۰ تن، ابعاد ۸ متر در ۱.۸ متر، و چتر نجات با مساحت ۱۷,۰۰۰ فوت مربع. علیرغم توانایی‌های تو-۴، شوروی یک بمب‌افکن سنگین با برد بیش‌تر برای تهدید اهداف خود در ایالات متحده می‌خواست. در اواخر دهه ۱۹۴۰ بود که هواپیما‌های پیستونی با توربوپراپ جانشین شدند. موتور‌هایی که برای تو-۹۵ انتخاب شدند، چهار موتور توربوپراپ کوزنتسوف مجهز به دو ملخ چهار پره با چرخش در جهت مخالف بودند. شوروی موتور‌های توربوپراپ را برای این بمب‌افکن سنگین انتخاب کرد چون موتور‌های جت اولیه سوخت بیش از حد می‌سوزاندند. با بهره‌گیری از توربوپراپ، تو-۹۵ می‌توانست ساعت‌ها بدون نیاز به سوخت‌گیری در هوا بماند.
بمب‌افکن تو-۹۵ توپولف اولین پرواز خود را در نوامبر ۱۹۵۲ انجام داد و در سال ۱۹۵۶ رسما داخل خدمت نیروی هوایی شوروی شد. در ۳۰ اکتبر ۱۹۶۱، یک نسخه اصلاح شده از بمب‌افکن تو-۹۵ برای حمل و شلیک یک بمب هسته‌ای با نام مستعار بمب تزار یا تسار بومبا بهره‌گیری شد. در آن زمان، این قوی‌ترین بمب گرما هسته‌ای جهان بود که تا به آن زمان آزمایش شده بود. علاوه بر توانایی حمل و رها‌سازی بمب تزار، این هواپیمای همه‌کاره می‌توانست برای پرتاب یک بمب گرما هسته‌ای ۴۲ کیلوتنی آر‌دی‌اس-۶اس و یک بمب ۲۰۰ کیلوتنی آرپی-۳۰-۳۲ نیز مورد بهره‌گیری قرار گیرد.
بمب‌افکن تو-۹۵ برای شلیک موشک‌های کروز سازگار شده است
ظرفیت حمل موشکی تا ۱۵,۰۰۰ کیلوگرم. موشک‌ها از جمله موشک‌های خا-۲۰، خا-۲۲، و خا-۵۵/۱۰۱/۱۰۲، یا ۸ موشک کروز خا-۱۰۱/۱۰۲ که بر روی ستون‌های زیر بال نصب شده‌اند. طی سال‌ها، توپولف تو-۹۵ به همان شکلی که ایالات متحده بی-۵۲های خود را بروزرسانی کرده، ارتقا یافته است. علاوه بر توانایی حمل بمب‌های هسته‌ای، تو-۹۵ برای پرتاب موشک‌های کروز و انجام گشت‌های دریایی نیز سازگار شده است.
از زمان جنگ سرد تا به امروز، تو-۹۵ که در بین کشور‌های ناتو با لقب بر به معنی خرس شناخته می‌شود، بیش‌تر برای تست قابلیت‌های جنگنده-رهگیر نیروی هوایی ناتو بهره‌گیری می‌شود و طبق معمول در نزدیکی اسکاتلند و آلاسکا پرواز می‌کند. برخلاف بی-۵۲، تو-۹۵ هیچ‌گاه در پرواز‌های آموزشی، تسلیحات هسته‌ای حمل نمی‌کرده چون این امر مانع از آمادگی ماموریتی آن‌ها می‌شد.
در زمان اتحاد جماهیر شوروی و حتی امروز در فدراسیون روسیه، سلاح‌های هسته‌ای در پناهگاه‌هایی که به شدت مستحکم ساخته شده بودند نگهداری می‌شدند و از طریق یک خندق در هواپیما بارگذاری می‌شدند. آماده‌سازی و مسلح کردن تو-۹۵ به یک بمب هسته‌ای می‌توانست دو ساعت طول بکشد. مجهز به تجهیزات الک‌ترونیکی تازه و سیستم‌های مقصدگیری ارتقا یافته، نسخه مدرن‌تر تو-۹۵ام‌اس می‌تواند ۱۶ موشک کروز هسته‌ای ۲۰۰ کیلوتنی ای‌اس-۱۵ کنت را حمل کند. برای درک این قدرت، باید بدانید که هر موشک کروز اتمی ده برابر قدرتمند‌تر از بمب هسته‌ای ۴.۵ تنی موسوم به مرد چاق است که آمریکایی‌ها در سال ۱۹۴۵ روی ناگازاکی انداختند.
تو-۹۵ که توسط یک خدمه هفت‌نفره اداره می‌شود، آنقدر پر سر و صدا است که حتی زیردریایی‌های زیر آب نیز می‌توانند صدای پرواز آن در ارتفاع بالا را بشنوند. نیروی هوایی فدراسیون روسیه علیرغم عدم رادارگریزی و پرواز این هواپیما با حداکثر سرعت ۹۲۵ کیلوم‌تر در ساعت، هیچ هواپیمای دیگری ندارد که بتواند به اندازه تو-۹۵ سلاح حمل کند.
نیروی هوایی روسیه امکان‌پذیر تا دهه ۲۰۴۰ از تو-۹۵ بهره‌گیری کند
پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در دسامبر ۱۹۹۱، صنعت دفاعی روسیه دچار آشفتگی شد و از آن زمان تا به امروز نتوانسته به شرایط پیشین بازگردد. این موضوع در تهاجم ادامه‌دار به اوکراین مشهود است، جایی که روسیه ناچار به بهره‌گیری از تانک‌هایی شده که قدمت آن‌ها به تی-۵۴های دهه ۱۹۵۰ بازمی‌گردد. پیش از عملیات موسوم به عملیات اختصاصی که انتظار می‌رفت یک هفته طول بکشد، خبر‌ها می‌گفت روسیه در حال گسترش یک هواپیمای جت برای جایگزینی تو-۹۵ است. در شرایط جاری، تو-۹۵ با موتور توربوپراپ خود توان رویارویی با پدافند هوایی ناتو را ندارد. به دلیل توانایی‌اش برای بهره‌گیری به عنوان یک سیستم حمل و نقل موشک‌های کروز هسته‌ای، به احتمال زیاد این بمب‌افکن هسته‌ای تا دهه ۲۰۴۰ در خدمت نیروی هوایی روسیه باقی خواهد ماند.