دانشمندان داروی ضدسرطانی ۴۰ برابری قویتر از قارچ هیمالیا ساختند
دانشمندان با بهرهگیری از ترکیبی طبیعی که از قارچی در نواحی هیمالیا استخراج شده و قرنها در طب سنتی چین کاربرد داشته، داروی شیمیدرمانی جدیدی با اثر ضدسرطانی شکل دادهاند. این ترکیب بهگونهای مهندسی شده که نفوذ بهتر به سلولهای سرطانی ممکن شود و اثربخشی آن نسبت به ترکیب طبیعی تا چهل برابر افزایش یافته است.
مطابق گزارشهای منتشرشده، ترکیب اولیه این دارو که کوردیسپین نام دارد، نوعی نوکلئوزید طبیعی است که اولینبار از قارچ هیمالیایی جدا شده بود. هرچند این ماده پیشتر نیز برای درمان بیماریهای التهابی و برخی سرطانها به کار میرفت، اما بهرهبرداری از آن چالشهایی داشت.
یکی از موانع مهم، تجزیه سریع کوردیسپین در جریان خون توسط آنزیمی به نام ADA بود. علاوهبراین، باقیمانده این ماده برای ورود به سلولهای سرطانی نیازمند ناقلهای خاصی بود و در نهایت باید به متابولیتی به نام ۳’- تبدیل میشد تا اثر ضدسرطانیاش را نشان دهد.
راهکار تازه برای مبارزه با سرطان
شرکت زیستدارویی با همکاری دانشگاه آکسفورد تلاش کرده این موانع را با فناوری اختصاصی خود که نام دارد، از بین ببرد. این فناوری با افزودن گروههای شیمیایی کوچک به کوردیسپین، از تجزیه سریع آن جلوگیری کرده و باعث میشود این ترکیب بدون نیاز به ناقل درون سلولهای سرطانی نفوذ کند.
نتیجه این تغییرات، تشکیل مقدار زیادی از متابولیتهای فعال ضدسرطان در درون تومورها بوده است. نسخه تقویتشده این ترکیب با نام شناخته میشود و ابتدا در مطالعات آزمایشگاهی توانست موانع مقاومتزای ترکیب مادر را پشت سر بگذارد. سپس در آزمایشهای انسانی فاز یک، اثربخشی آن روی نمونههای تومور تأیید شد.
دانشمندان در مقالهای که سال ۲۰۲۱ در نشریه منتشر شده، اعلام کردند تا چهل برابر از کوردیسپین طبیعی پرقدرتتر عمل میکند و عوارض جانبی محدودی دارد. این آزمایشها اکنون در فاز دو قرار گرفتهاند و روی بیماران مبتلا به تومورهای گسترشیافته که گزینه درمانی موثری برایشان باقی نمانده، انجام میشود.
در فاز دوم این مطالعه، داروی با داروی ایمنیدرمانی به نام پمبرولیزوماپ ترکیب شد. شرکتکنندگان ۱۲ بیمار در بازه سنی ۴۲ تا ۷۴ سال بودند که همه حداقل دو بار با مهارکنندههای درمان شده بودند.
نتایج تحقیق نشان میدهد بیماری در نه نفر از شرکتکنندگان کنترل شده و در یک بیمار نیز حجم تومور ۵۵ درصد کاهش یافته است. علاوهبراین، در هفت نفر از بیماران، دوره بقای بدون پیشرفت سرطان بیش از پنج ماه بوده که با توجه به جمعیت شرکتکنندگان، اتفاق نادری است.
شرکت اعلام کرده این دارو از نظر ایمنی نیز عملکرد مساعدی داشته است. پس از موفقیت این مطالعات، اظهار داشته که سال ۲۰۲۵ فاز دوم گستردهتری با تعداد بیشتری از بیماران آغاز خواهد کرد و در حال مذاکره با سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای بررسی شرایط تایید نهایی دارو است.
