بحران اقلیمی با افزایش دمای شبانه کیفیت برنج چین و ژاپن را تهدید میکند
تحقیقات جدید نشان میدهد که تغییرات اقلیمی، بهویژه افزایش دمای شبانه، تأثیر مستقیمی بر کاهش کیفیت برنج در دو کشور چین و ژاپن داشته است. برنج بهعنوان غذای اصلی میلیاردها انسان در جهان، حساسیت بسیار زیادی به شرایط آبوهوایی دارد و این تحولات میتواند امنیت غذایی و اقتصادی را به خطر بیندازد.
بر اساس مطالعهای که دادههای ۳۵ ساله را مورد بررسی قرار داده، دمای شبانه مهمترین عامل کاهش کیفیت برنج شناسایی شده است. در ژاپن دمای شبانه بالاتر از ۱۲ درجه سانتیگراد و در چین بالاتر از ۱۸ درجه سانتیگراد، باعث کاهش مقدار نشاسته در دانهها و افزایش شکنندگی آنها میشود. علاوه بر دمای شبانه، افزایش تابش خورشیدی، کاهش بارندگی و افزایش سختی بخار از دیگر عوامل موثر بر افت کیفیت محصول محسوب میشوند.
کیفیت برنج در این پژوهش با شاخص نرخ برنج سر (HRR) اندازهگیری شده است. میانگین این شاخص در چین نزدیک به ۶۲ درصد و در ژاپن ۶۶ درصد گزارش شده، اما بهترتیب هر دهه ۱.۴۵ درصد و ۰.۷۶ درصد کاهش یافته است. کاهش کیفیت از مناطق شمالی به سمت مناطق جنوبی در هر دو کشور شدیدتر است، زیرا مناطق جنوبی به دلیل نزدیک بودن به خط استوا، دماهای شبانه بالاتری را تجربه میکنند.
پیشبینیها بیان میکند که در صورت ادامه روند فعلی انتشار گازهای گلخانهای، کیفیت برنج تا سال ۲۱۰۰ بهصورت قابلتوجهی کاهش یابد. برای مثال در چین امکان دارد شاخص HRR بیش از ۵ درصد کاهش یابد. این تأثیر در چین شدیدتر از ژاپن خواهد بود، بهویژه در استانهای جنوبی که قطبهای اصلی کشت برنج محسوب میشوند و با چالشهای جدی سازگاری روبرو خواهند شد.
نتایج این مطالعه ضرورت اقدامات فوری را تأکید میکند؛ از جمله اصلاح و توسعه رقمهای برنج سازگار با تغییرات اقلیمی و کاهش انتشار گازهای گلخانهای. تنها با اجرای این راهکارها میتوان از تداوم تأمین پایدار مواد غذایی، سلامت تغذیهای انسانها و ثبات اقتصادی در آینده اطمینان حاصل کرد.
