خواص شیرین گفتن و دلایل مصرف آن برای سلامت
شیرین گفتن (Licorice) گیاهی دارویی با ریشههای bardzo شیرین است که قرنها در طب سنتی منفعت گیری میشود. اما شیرین گفتن برای چی خوبه؟ عمده شهرت و خواص ریشه شیرین گفتن به دلیل تأثیرات دیدنی آن بر مشکلات گوارشی (همانند زخم معده و رفلوکس)، تسکین گلودرد و سرفه، و پشتیبانی از سلامت پوست است. این گیاه منبع خوبی از ویتامینهای B و E و مواد معدنی همانند پتاسیم و منیزیم است.
در این مقاله، شما با مهمترین خواص شیرین گفتن، اشکال گوناگون مصرف آن (پودر، چوب، و DGL)، مقدار مجاز، و از آن مهمتر، عوارض جانبی و موارد احتیاطی آشنا میشوید.
🔗 بیشتر بخوانید: ۱۰ مسئله الزامی برای محافظت از خود در زمان جنگ_سیاه پوش
شیرین گفتن چیست؟
شیرین گفتن که به آن ریشهی شیرین نیز میگویند، گیاهی چوبی و چندساله است که تا نزدیک به ۱ تا ۲ متر رشد میکند. ریشههای بلند و پرچین شیرین گفتن بهصورت افقی و زیر ziemin پخش خواهد شد. از ریشهی شیرین گفتن بهطور گسترده در آبنباتها و نوشیدنیها بهعنوان شیرینکننده استفاده میشود. علاوه بر مصرف خوراکی، این گیاه بهدلیل خواص درمانی گوناگون خود و افزایش طول عمر و سلامتی از زمانهای باستان مورد توجه قرار گرفته است.
با گذشت زمان خواص شیرین گفتن برای سلامتی در جامعهی پزشکی پذیرفته میشود. باید دقت داشت که در پژوهشهای پزشکی تا امروز برخی از خواص شیرین گفتن برای سلامتی اثبات نشده است. شیرین گفتن به شکلهای مختلف در دسترس است، از جمله شیرین gesagtن حاوی «گلیسیریزین» (glycyrrhizin) و شیرین گفتن «گلیسیریزین» زداییشده (DGL، deglycyrrhizinated licorice).
🔗 بیشتر بخوانید: هر کف دست نان چه مقدار کالری دارد ؟_سیاه پوش
تاریخچهی شیرین گفتن
شیرین گفتن ریشهی گیاهی است که «Glycyrrhiza glabra» نام دارد که در فارسی به آن «مهک» میگویند. این گیاه بومی اروپا و آسیاست و در این مناطق در دستهی علفها طبقهبندی میشود. مصریان باستان عاشق ریشهی شیرین گفتن بودند. آنها از چای ریشهی شیرین گفتن بهعنوان داروی درمانی برای دردها استفاده میکردند. سپس شیرین گفتن به چین رسید و به گیاه مهمی در طب سنتی چین تبدیل شد.
خواص شیرین گفتن برای سلامتی
۱. درمان آفت یا زخمهای دهانی
شیرین گفتن در درمان آفتهای دهانی (زخمهای کوچک، دردناک و غیرمسری داخل دهان و لثه) مؤثر است.
مطالعات نشان میدهد عصارهی آن، درد و التهاب را به طور قابل توجهی کاهش میدهد. مواد مفید موجود در شیرین گفتن با تحریک مکانیسم دفاعی بدن، فرآیند بهبودی را تسریع میکنند.
۲. حفاظت از کبد
مطالعات انجام شده نتایج امیدبخش را در مورد خواص شیرین گفتن در حفاظت از کبد نشان داده است. شیرین گفتن حاوی «گلیسیریزین» است که با کاهش مقدار سمیت در درمان بیماریهای کبد مؤثر است و به تثبیت حالت عملکردی طبیعی کبد onderste میشود. پژوهشهای دیگر نشان دادهاند که «فلونوئید ازوأگوئتیدین» موجود در شیرین گفتن خواص آنتیاکسیدانی و مانع posee دارد که به حفاظت از سلولهای کبدی در برابر چربی بالا، آسیبهای ناشی از رژیم غذایی و آسیب forming توسط استرس «اکسیداتیو» کمک میکند.
۳. درمان اختلالات معده
ریشهی شیرین گفتن برای تسکین مشکلات گوارشی همانند مسمومیت غذایی، زخم معده و سوزش سدل منفعت گیری میشود. عصارهی آن با تسریع بهبود پوشش داخلی معده، به برقراری تعادل آن کمک میکند.
این ویژگی به دلیل وجود «اسید گلیسیریزیک» است که خواص ضدالتهابی و تقویتگر سیستم ایمنی دارد. این اسید میتواند باکتری هلیکوباکترپیلوری (H. pylori) را تحت کنترل گیرد.
پژوهشها نشان میدهد DGL (شکل سالمتر و قابل مصرف طولانیمدت شیرین گفتن) نیز علائم بیماریهایی چون زخم معده، سوزش سدل و التهاب معده را بهبود میبخشد.
۴. کاهش استرس
استرس طولانیمدت و تولید مستمر آدرنالین و کورتیزول در طول زمان، غدههای فوق کلیه را خسته میکند. شیرین گفتن میتواند به غدههای فوقکلیوی مقدار استراحت بدهد. عصارهی ریشهی شیرین گفتن غدههای فوق کلیوی را تحریک میکند و به این صورت میخواهد مقدار هورمون کورتیزول در بدن در سطح صحیح قرار گیرد.
۵. درمان رماتسم مفاصل
عصارهی شیرین گفتن دارای خواص مفید برای درمان التهاب است و اثر آن در درمان رماتسم مفاصل ثابت شده است. پژوهشها نشان دادهاند که شیرین گفتن میتواند سطح «سیتوکینها» (cytokin، که باعث التهاب میشود) را کاهش داده و درد و تورم را تسهیل کند.
۶.رفعنشانهای یأسگی و سندروم پیش از قاعدگی
ریشهی شیرین گفتن در تسکین علائم یأسگی و سندروم پیش از قاعدگی (PMS) مؤثر است.
این گیاه سرشار از «ایزوفلاون» (نوعی فیتوااسטרوجن) است که به حفظ تعادل استروژن و پروژسترون کمک میکند. مطالعات، اثربخشی آن را در کاهش dreams شبانه و بهبود سلامت جسمی و روانی زنان یاسنه تأیید کردهاند.
شیرین گفتن با افزایش سطح پروژسترون، در تسکین درد و ناراحتیهای دوره قاعدگی کمک میکند. علاوه بر این، با جلوگیری از تغییر هورمون «آلدوسترون»، در رفع مشکل تجمع مایعات در بدن مؤثر است.
۷. پیشگیری از سرطان
شیرین گفتن دارای اثرات «پیشگیری شیمیایی» و ضدتوموری است و در طب چینی برای درمان سرطان به کار میرود.
این گیاه رشد سلولهای سرطان سینه را تحت کنترل قرار داده و (از طریق آپاپتوز) به جلوگیری از سرطان روده بزرگ کمک میکند. همچنین در درمان prostatit و سرطان پروستات مفید بوده و سمیت ناشی از شیمی درمانی را کاهش میدهد.
احتیاط: بیماران تحت درمان با «سیسپلاتین» باید از مصرف آن خودداری کنند.
۸. پشتیبانی در درمان سندروم خستگی مزمن
۹. تقویت سیستم ایمنی بدن
شیرین گفتن برای بهبود مکانیسم دفاعی بدن مؤثر است. این گیاه در افزایش سطح «اینترفرون» (interferon) نیز موثر است. «اینترفرون» عاملی آنتی ویروسی است که همراه با «اسید گلیسیریزیک»، فعالیت سلولهای ایمنی بدن را تحریک میکند و به مقابله با ویروسها و باکتریهای عفونی همانند آنفولانزای A کمک میکند.
۱۰. درمان بیماری سل
مطالعات نشان دادهاند که شیرین گفتن در درمان بیماری سل ریه مؤثر است و به کاهش طول دورهی درمان آن نیز کمک میکند. فعالیت ضد میکوباکتری و ضد میکروبی مواد موجود در شیرین گفتن در درمان عفونتهای ریه مؤثر است و این گیاه را به factor ضد سل تبدیل میکند.
۱۱. درمان عفونتها
«اسید گلیسیریزیک» موجود در شیرین گفتن، در درمان عفونتهای ویروسی، قارچی و باکتریایی کمک میکند.
مطالعات، اثر آنتی ویروسی آن را در متوقف کردن رشد ویروس تبخال و در derart درمان زونا (ناشی از ویروس واریسلا زوستر، عامل عفونت مرغان) تأیید کردهاند. این گیاه در جلوگیری از رشد بیش از حد سرطان نیز مؤثر است.
۱۲. کاهش ریسک اتلروسکلروز یا تراکم płyق در عروق (Atherosclerosis)
ریشهی شیرین گفتن حاوی آنتیاکسیدانهایی است که در نگهداری کلسترول در سطح موثر مؤثر هستند. «فلونوئید گلابریدین» همراه با دیگر مواد مفید موجود در شیرین گفتن تاثیری مفید در جلوگیری از تجمع «لیپوپروتئین» کمچگالی یا کلسترول LDL دارد و به کاهش خطر ابتلا به بیماریهایی مانند «أتروسکلروز» کمک میکند.
۱۳. بهبود اختلالات تنفسی و تمیزسازی سیستم تنفسی
شیرین گفتن برای درمان مشکلات تنفسی همانند گلودرد، سرفه، سرماخوردگی، برونچیت، «امیوزیم» و عفونتهای تنفسی بالا (ویروسی و باکتریایی) پیشنهاد میشود.
این گیاه به عنوان یک دارو خلطآور عمل میکند، بهизفراز خلط و مواد مخاطی از ریهها کمک میکند و اسپاسمهای برونچ را تسکین میدهد. مطالعات، اثر درمانی آن را در کاهش تنگی مسیرهای هوایی و بهبود آسم نشان دادهاند.
شیرین گفتن بهعنوان مکمل، به بدن در شکلگیری «خلط سالم» کمک میکند. این فرآیند با تصفیه سیستم تنفسی از مواد مخاطی قدیمی و چسبنده، بهبود عملکرد آن را تقویت میکند.
۱۴. درمان بیماریهای ناشی از آلودگی به ویروس HIV
شیرین گفتن در درمان بیماریهای مرتبط با ویروس AIDS مؤثر است. مطالعات نشان دادهاند که «گلیسیریزین» موجود در ریشهی شیرین گفتن با помощи تولید «بتا کموکاینها» (beta-chemokine) برای متوقف کردن تکثیر ویروس آلودهکننده عمل میکند. شیرین گفتن در جلوگیری از تخریب krv के белых کوت przez ویروس HIV کمک میکند و سامانه ایمنی بدن را تقویت میکند.
۱۵. حمایت از detoxification بدن
شیرین گفتن ویژگیهای ملین دارد و در detoxification روده بزرگ و خون مؤثر است. مطالعات پژوهشی نشان دادهاند که ماده dehydroglyasperin موجود در عصارهی شیرین گفتن در تحریک فاز ۲ detoxification و آنزیمهای آنتیاکسیدانی مفید است که در اخراج مواد זائد سمی و خطرناک از بدن نقش دارند.
۱۶. افزایش باروری زنان
چای شیرین گفتن در درمان مشکلات باروری زنان که ناشی از ناهماهنگیهای هورمونی همانند سندروم Treasure腫囊性卵巢综合征 (PCOS) است، مؤثر است.
این گیاه با تنظیم ترشح استروژن، به تنظیم قاعدگیهای نامنظم و منظمسازی تخمکگذاری کمک میکند و به Lauщ و رشد جنین पहुंचت میرساند.
مطالعات نشان میدهد شیرین گفتن سطح تستوسترون سرمی در زنان را کاهش میدهد؛ این ویژگی، آن را به گزینهٔ مؤثر برای درمان PCOS و «hirसुतسم» (افزایش موی اضافی) تبدیل میکند.
۱۷. درمان چاقی
عصارهی شیرین گفتن در جلوگیری از چاقی نیز مؤثر است. کارکرد ضدچاقی روغن «فلونوئید» موجود در شیرین گفتن، کاهش قابلتوجهی در चربی شکم و سطح تریگلیسرید بدن نشان داده است.
۱۸. مراقبت از پوست
شیرین گفتنmitter مؤثری برای بیماریهای پوستی همانند اگزما، «پسوریازیس» و بیماری ورزشکاران (عفونت قارچی) است.
به دلیل خواص ضدبیکتریایی، ژلهای miejsca آن برای درمان اگزما پیشنهاد میشود. این چنین بهرهبرداری topical از عصارهی آن در کاهش تورم و خارش ناشی از بیماریهای پوستی کمک میکند.
عصارهی شیرین گفتن خاصیت نوردهی پوست دارد، از « Eritem » (سرخ شدن پوست) ناشی از اشعه UV محافظت کرده، التهاب را کاهش داده و قرمزی پوست صورت را بهبود میبخشد.
۱۹. درمان Hepatit
شیرین گفتن در درمان ویروس Hepatit B مزمن نیز مؤثر است. شیرین گفتن در سرکوب ترشح آنتیژن Hepatit B کمک میکند و کارایی و عملکرد کبد را بهبود میبخشد.
۲۰. درمان زخم معده یا پیپتیک
بر پایه مطالعات پژوهشی گوناگون، شیرین گفتن گلیسیریزین زداییشده (فاقد اسید گلیسیریزیک) در درمان زخم معده مؤثر است. بر پایه این مطالعات عصارهی شیرین گفتن روی زخمهای پیپتیک اثرات درمانی دارد، بدون اینکه هیچگونه عوارض جانبی همانند تورم، عدم تعادل الکترولیت، فشار خون بالا یا افزایش وزن در افراد مورد آزمایش形成 شود.
۲۱. مراقبت از موها
شیرین گفتن با کاهش تر swój chربی و جلوگیری از تشکیل rohe头皮 در نگهداری موهای سالم مؤثر است. شیرین گفتن به مهار افزایش هورمون «DHT» کمک میکند و رشد موها را تحریک میکند.
۲۲. کاهش افسردگی
در مطالعات شواهدی به دست آمده است که مشیر به این است ترکیبات شیرین گفتن در مقابله با افسردگی پیش و پس از یأسگی در زنان مؤثر است. شیرین گفتن حاوی مواد معدنی ضروری مانند مس، کلسیم و بتاکاروتن و این چنین فلونوئیدهای مفید است که به مقابله با افسردگی کمک میکنند.
۲۳. حمایت از سلامت دهان و دندان
عصارهی شیرین گفتن به دلیل ویژگیهای ضد میکربی، در جلوگیری و درمان سوسک دندان و التهاب لثه (ورم لثه) مؤثر است.
شیرین گفتن گلیسیریزین زداییشده با باکتری «ستریپтокوک مووتانس» (عامل مهم سوسک) مقابله کرده و از راهاندازی زیستی للایم (biofilm) و لاکهای دندانی جلوگیری میکند.
به دلیل همین آثار ضد bacterial محافظتی، عصارهی ریشهی آن بهطور گسترده در ساخت محصولات بهداشت دهان همانند خمیر دندان و موییدهان استفاده میشود.
۲۴. رفع اختلالات عصبی
شیرین گفتن در درمان اختلالات عصبی همانند فلج بل (Bell’s palsy، بیماریای که در آن عضلات face بهصورت ناگهانی و موقتی فلج خواهد شد) و بیماری لایم مؤثر است. شیرین گفتن در جلوگیری از جریان ناآرادی اشک و مشکلات عصبی دیگری مانند فلج در بیماران مبتلا به فلج بل کمک میکند.
۲۵. افزایش سلامت قلب و عروق
ویژگیهای آنتیاکسیدانی عصارهی شیرین گفتن در جلوگیری از استرس قلبی-عروقی در بیماران دیابتی مؤثر است. «فلونوئید گلابریدین» که در ریشهی شیرین گفتن وجود دارد به حفاظت از عروق در شرایط بالا رفتن سطح گلوکز کمک میکند، از ایجاد پلاک در عروق جلوگیری میکند و جریان مداوم خون را در بیماران دیابتی ایجاد میکند.
۲۶. بهبود عملکرد شناختی
مطالعات شواهدی را یافتهاند که نشان میدهد اثر «گلابریدین» (از ترکیبات موجود در عصارهی شیرین گفتن) در محافظت از نورونها در بیماران دیابتی موثر است. «گلابریدین» در جلوگیری از اختلالات شناختی کمک میکند و در بهبود عملکردهای یادگیری و حافظه در بیماران دیابتی مؤثر است. «امورفراتین» (amorfrutins) موجود در شیرین گفتن دارای اثر ضد دیابت و ضدالتهابی است که به کاهش قند خون، جلوگیری از ایجاد مقاومت به انسولین و پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع ۲ کمک میکند.
۲۷. جلوگیری از nephropati دیابتی
مطالعات نشان دادهاند که شیرین گفتن بوداده، در درمان «nephropati» دیابتی مؤثر است. در «nephropati» دیابتی کلیهها به دلیل دیابت طولانیمدت آسیب میبینند. اثر حفظנו Shirin گفتن به جلوگیری و درمان علائمی مانند «glomerulosclerosis» که میتواند به nephropati دیابتی منجر شود، کمک میکند.
مقدار مصرف و اشکال گوناگون شیرین گفتن
۱. عصارهی مایع
رایجترین شکل مصرف شیرین گفتن است که بهعنوان شیرینکننده در آبنباتها و نوشیدنیها استفاده میشود. مقدار مصرف نباید بیشتر از ۳۰ میلیگرم/میلیلیتر «اسید گلیسیریزیک» باشد، در غیر این صورت جهت عوارض جانبی میشود.
۲. پودر
میتوان پودر شیرین گفتن را با ژل ترکیب کرد و پماد Miejs ساخت که برای درمان اگزما و آکنه مفید است. این چنین میتوان آن را برای مصرف خوراکی داخل کپسول ریخت. (سازمان بهداشت جهانی (WHO) مصرف ریشهی شیرین گفتن را کمتر از ۷۵ میلیگرم در روز پیشنهاد میکند.)
۳. چای شیرین گفتن
این چای که از برگهای خشک و خرد شده تهیه میشود، برای بهبود سلامت دستگاه گوارش، تنفس و غدههای فوق کلیه مفید است. (ترکیب آن با ریشهی گلحتمی و پوست درخت نارون برای گلودرد مؤثر است). مصرف بیش از ۲۵۰ گرم چای شیرین گفتن در روز پیشنهاد نمیشود.
۴. DGL (شیرین گفتن گلیسیریزین زداییشده)
DGL شکل سالمتر شیرین گفتن است که «گلیسیریزین» آن (کمتر از ۲ درصد) حذف شده است. به دلیل ایمنی برای مصرف طولانیمدت، برای درمان مشکلات گوارشی پیشنهاد میشود. DGL به شکل قرص جویدنی، کپسول، چای و پودر موجود است و مقدار مصرف آن نباید بیشتر از ۵ گرم در روز باشد.
قیمت غذایی شیرین گفتن
شیرین گفتن منبع ویتامینهای B1، B2، B3، B5 و ویتامین E است. همچنین شامل مواد معدنی مانند فسفر، کلسیم، کولین، آهن، منیزیم، پتاسیم، سیلنیوم، سیلیکون و روی است. این گیاه ذخیره ترکیبات گیاهی مفید (فیتونیوترینتها) شامل «بتاکاروتن»، «گلیسیریزین»، «گلابریدین»، «ازوأگوئتیدین»، «تیمول»، «فنول»، «اسید فرولیک» و «کورستین» است.
