پنج نشانه سوءاستفاده همکاران در محل کار و راهکار‌های مواجهه
برخی اتفاقات در محیط کار اجتناب‌ناپذیرند و برای هر فردی ممکن است رخ دهد. برای مثال ممکن است در برخی موقعیت‌های کاری حس کنید همکاران شما به دنبال سوءاستفاده از شما هستند. اگرچه این مسئله نگران‌کننده است، شناختن علائم سوءاستفاده همکاران و یادگیری نحوه برخورد با این رفتار ضروری است تا بتوانید بهتر از این موقعیت بگذرید. در این مقاله علائم سوءاستفاده همکاران و روش‌های صحیح مقابله با آن را بررسی می‌کنیم.
نشانه‌های سوءاستفاده همکاران
۱. قدردان لطف و پشتیبانی‌های شما نیستند
پشتیبانی‌خواستن همکار برای انجام کار‌ها اتفاقی رایج است که می‌تواند علاوه بر تقویت ارتباط با همکاران و انجام به‌موقع ماموریت‌های اعضای تیم، توانایی‌های شما را هم گسترش دهد. گاهی ممکن است برای یکی از همکاران شما اتفاقی پیش بیاید و از شما بخواهد در زمان مرخصی او انجام وظایفش را بر عهده بگیرید. این‌گونه درخواست‌ها تا زمانی قابل‌قبول هستند که آن‌ها هم در شرایط اضطراری شبیه به شما پشتیبانی کنند و باری از روی دوش شما بردارند. اگر همکاران شما مرتب برای انجام وظایفشان از شما پشتیبانی می‌خواهند اما به ندرت به شما پشتیبانی می‌کنند، به احتمال زیاد در حال سوءاستفاده از شما هستند. در مورد ناعادلانه‌بودن این حالت با همکار خود به صراحت و صریح سخن بگویید و بگویید که این رفتار‌ها چه حس ناخوشایندی به شما می‌دهد.
۲. بدون بررسی شرایط شما از شما پشتیبانی می‌خواهند
افرادی که در محل کار از دیگران سوءاستفاده می‌کنند، هیچ‌گاه به حالت فرد روبرو دقت نمی‌کنند و برایشان مهم نیست که سر شما خلوت است یا شلوغ و قبل از گفتن درخواستشان در مورد حالت‌تان سؤالی نمی‌پرسند. گاهی علت جویا شدن حالت شما استرسی است که به خاطر عقب‌افتادن کار‌ها دارند، اما اگر این رفتار مدام تکرار شود و همکاران شما توقع دارند همیشه آماده پشتیبانی کردن به آن‌ها باشید، لازم است آن‌ها را به حالت آگاه کنید و بگویید زمان انجام کار‌های اضافه‌تر از وظایفم را ندارم.
۳. به اوقات فراغت شما احترام نمی‌گذارند
گاهی سختی کاری به حدی زیاد می‌شود که پس از پایان پروژه یا روز‌های کاری پرشده ترجیح می‌دهید با استراحتی چندروزه خستگی‌تان را از بین ببرید. مرخصی‌گرفتن یعنی می‌خواهید چند روزی را به دور از فضای کار و ماموریت‌های گوناگون استراحت کنید و با خانواده‌تان خوش بگذرانید. هنگامی که همکار یا مدیر شما در روز‌های مرخصی با شما تماس می‌گیرد و می‌خواهد که از راه دور کاری را انجام دهید، یعنی در حال سوءاستفاده از شما هستند. اگر در روز‌های مرخصی هم دچار سوءاستفاده همکاران شدید، صریح و مؤدبانه بگویید من مرخصی گرفته‌ام و می‌خواهم این چند روز کار نکنم. ممنونم که درک می‌کنید.
۴. مدیر شما از شما می‌خواهد کار‌هایی ورای ماموریت‌تان انجام دهید
احتمالا گاهی مدیر شما از شما می‌خواهد کار‌هایی را انجام دهید که جزو وظایف شما نیستند. به احتمال زیاد در این شرایط استرس می‌گیرید و مضطرب می‌شوید. در برخی موارد، ممکن است حتی صلاحیت انجام برخی وظایفی را که مدیر به شما محول می‌کند، نداشته باشید. اگر توانایی یا علاقه‌ای به انجام کار‌های اضافه بر سازمان ندارید، این موضوع را با مدیر خود در میان بگذارید و از او بپرسید چرا انجام این‌گونه کار‌ها را به شما محول می‌کند. گاهی علت سپردن کار‌های ورای وظایف به شما این است که شرکت در حال استخدام نیروی تازه است و موقتا به پشتیبانی شما نیاز دارد. اگر این حالت موقت باشد، به معنای سوءاستفاده نیست، اما اگر مدام از شما خواسته شود کار‌های اضافه را انجام دهید، باید حتما با مدیر سخن بگویید.
۵. پاداش یا ترفیعی برای انجام کار‌های اضافه‌تر دریافت نمی‌کنید
هنگامی که گروه‌ی پروژه‌ای را پیش می‌برد، این مسئولیت رهبر تیم است که اطمینان حاصل کند به جبران زحمات اعضای تیم همه پاداش یا ترفیع یکسانی دریافت می‌کنند. اگر در گروه شما رفتار همکاران طوری است که انگار فقط خودشان زحمت کشیده‌اند و زحمات شما را نادیده می‌گیرند، یعنی از شما سوءاستفاده می‌کنند. حتما این موضوع را با مدیر خود منتقل و نارضایتی‌هایتان را بیان کنید.
نکاتی برای مقابله با سوءاستفاده همکاران
۱. حاشیه و مرز تعیین کنید
حد و مرز داشتن در محل کار ضروری است تا تعادل بین کار و زندگی‌تان را حفظ کنید. اولین قدم برای تشکیل حد و مرز در محل کار این است که به همکاران بگویید خارج از محل کار تماس کاری را جواب نمی‌دهید. قطعا گاهی شرایط طوری می‌شود که احتمالا نیاز به تماس سریع با شما باشد، به این علت می‌توانید برای شرایط حساس روش ارتباطی مدنظرتان را به آن‌ها اعلام کنید.
۲. به خودتان احترام بگذارید
هنگامی که برای خودتان قیمت قائل باشید، همکاران شما هم به شما احترام می‌گذارند. اگر مدام همکاران یا مدیران شما از شما توقع دارند کار‌هایی زیاد‌تر از وظایف‌تان را انجام دهید، می‌توانید به دو شکل واکنش نشان دهید اگر علاقه‌ای به انجام کار‌های فرا‌تر از مسئولیت خودتان ندارید، این موضوع را صریح و مؤدبانه با آن‌ها منتقل کنید. اگر مایلید با ماندن بیش‌تر در محل کار ماموریت‌های محول‌شده را انجام دهید، با سرپرست تیم در مورد مقدار اضافه‌کاری دریافتی به توافق برسید.
۳. ارتباطات خود را بهبود بخشید
خجالت و رودربایستی را کنار بگذارید و با همکاران ارتباطی حرفه‌ای برقرار کنید. اگر از شما خواست پشتیبانی دارند، بدون خجالت به آن‌ها بگویید در صورتی برای انجام وظایفشان کمکشان می‌کنید که آن‌ها هم در موقعیت مشابه به شما پشتیبانی کنند. توانایی‌های ارتباطی را تقویت کنید و تلاش کنید علت سوءاستفاده گاه‌گاه همکاران را شناسایی کنید.
۴. نه‌گفتن را یاد بگیرید
پس از تعیین حد و مرز و تقویت اعتمادبه‌نفس، نوبت به تمرین نه‌گفتن می‌رسد. شما ساعات زیادی از روزتان را در محل کار می‌گذرانی و اگر قرار باشد به هر خواسته‌ای جواب مثبت دهید و چندوظیفه‌ای باشید، به سرعت خسته می‌شوید. هیچ‌گاه برای کاری که در قبالش از شما سپاسگزاری نمی‌شود یا پاداشی دریافت نمی‌کنید، زمان‌تان را هدر ندهید. ماموریت‌های خودتان را به‌نحو احسن انجام دهید و برای پیشرفت بیش‌تر تلاش کنید، اما در برابر سوءاستفاده مدیر و همکاران بایستید و به خواست آن‌ها نه بگویید.
۵. از تکنیک رویارویی منفعت بگیرید
رویارویی نوعی تکنیک ارتباطی مدیریت تعارض است که به شما امکان می‌دهد مشکل را از طریق مباحثه تجزیه و تحلیل کنید. هر زمان متوجه شدید یکی از همکاران می‌خواهد از شما سوءاستفاده کند، با لحنی آرام و محترمانه علت درخواستش را از او بپرسید. اگر انجام این‌گونه ماموریت‌ها برایش سخت است، با هم کار مورد نظر را انجام دهید تا مشکلش را شناسایی کند و برای حل آن تلاش کند. با این کار هم به همکار خودتان پشتیبانی کرده‌اید و هم خودتان را از انجام کار‌های اضافه بر سازمان نجات داده‌ید.
سخن پایانی
متأسفانه سوءاستفاده همکاران یکی از رایج‌ترین اتفاقات محل کار است. برخی افراد بدون اینکه حالت و حجم کاری همکارشان را در نظر بگیرند، از او انتظار انجام ماموریت‌های اضافه‌تر دارند. اگر شما هم جزو افرادی هستید که زیاد با این مشکل روبرو می‌شوید، بهتر است از نکاتی که در این مقاله گفتیم استفاده کنید و به این خواست ناعادلانه جواب درستی دهید.
تا به حال متوجه سوءاستفاده همکار خودتان شده‌اید؟ چه کاری برای پیشگیری از تکرار این رفتار انجام داده‌ید؟ لطفا نظرات و تجربیات ارزشمندتان را با ما و کاربران عزیزمان در میان بگذارید.
