تب زرد؛ همه‌چیز درباره این بیماری ویروسی

تب زرد؛ را هنمای کامل علائم، تشخیص، در مان و پیشگیری از این بیماری ویروسی

تب زرد یک بیماری ویروسی است که از طریق نیش پشههای آلوده به انسانها منتقل میشود. این بیماری در برخی مناطق جهان شایعتر است و طیف وسیعی از علائم را از حالتهای خفیف مانند تب و بدندرد تا موارد شدید منجر به نارسایی اندام ایجاد میکند. نامگذاری این بیماری به دلیل زرد شدن پوست و ایجاد تب در بیماران انجام شده است. در این گزارش به بررسی کامل جنبههای مختلف تب زرد پرداخته شده است.

تب زرد چیست و چگونه منتقل میشود؟

تب زرد عفونت ویروسی است که توسط نیش نوع خاصی از پشهها گسترش مییابد. این حشرات با نیشزدن به میمونها و شامپانزدههای ناقل ویروس آلوده شده و در مناطق استوایی و نیمهگرمسیری قاره آفریقا و آمریکای جنوبی حضور دارند. علائم بیماری معمولا پس از ۳ تا ۶ روز از عفونت شدت میگیرند و شامل تب، سرما، سردرد، درد عضلات و استفراغ میشوند.

چه کسانی بیشتر در معرض خطر ابتلا هستند؟

افراد ساکن یا مسافر به جنگلهای نیمهگرمسیری و استوایی آفریقا، آمریکای جنوبی و آمریکای مرکزی بیشترین ریسک ابتلا را دارند. آمارها نشان میدهد سالانه حدود ۲۰۰ هزار نفر در سراسر جهان به این بیماری مبتلا شده و حدود ۳۰ هزار نفر در اثر آن جان میبازند. اکثریت موارد ابتلا و فوت ناشی از آن در قاره آفریقا گزارش شده است.

علائم تب زرد؛ از خفیف تا شدید

علائم این بیماری در دو دسته کلی خفیف و شدید طبقهبندی میشوند. در مرحله اول بیمار ممکن است با تب، قرقره، بدندرد، درد مفصل، سرما، سرگیجه و استفراغ روبرو شود. با این حال حدود یک چهارم بیماران به فاز سمی و شدید بیماری پیش میروند که شامل یرقان شدید، خونریزیهای داخلی، نارسایی کلیه و کبد، و شوک میشود. نرخ مرارت در موارد شدید بالا است و مراقبتهای بیمارستانی فوری ضروری میباشد.

روشهای تشخیص تب زرد

در صورت حضور در مناطق شیوع و بروز علائم، مراجعه فوری به پزشک الزامی است. پزشک با پرسش از سوابق سفر و علائم، آزمایشهای خون شامل تست پیسیآر (PCR) و الایزا را برای تشخیص ویروس تجویز میکند. تشخیص زودرس میتواند در مدیریت با لینی و پیشگیری از انتقال ثانویه موثر باشد.

مدیریت بیماری و اصول به بودی

درمان خاصی برای تب زرد وجود ندارد و در مان حمایتی است. پزشکان استراحت کامل، مصرف وفیر مایعات و استفاده از مسکنهای غیر رقیقکننده خون را توصیه میکنند. مصرف آسپرین و داروهای ضدالتهابی استروئیدی به دلیل خطر خونریزی منع است. در موارد شدید، بستری در واحدهای مراقبت ویژه و در مانهای حمایتی پیشرفته مانند ترانسژن خون و دیالیز ضروری است. بیماران به بودییافته ایمنی مداوم در برابر ویروس کسب میکنند.

پیشگیری؛ واکسیناسیون و تدابیر فردی

واکسیناسیون موثرترین روش پیشگیری است. واکسن تب زرد برای افراد با لای ۹ ماه توصیه شده و یک دوز معمولا ایمنی طول عمر را فراهم میکند. دوز تقویت (بوستر) برای گروههای خاص شامل زنان با ردار در یافتکننده دوز اول، افراد مبتلا به ویروس ایچآیوی، کارکنان مناطق پرخطر و مسافران به مناطق با شیوع بالا (بهخصوص گیرندگان پیوند سلول بنیادی) پیشنهاد میشود.

علاوه بر واکسن، تدابیر جلوگیری از نیش پشه حیاتی است استفاده از دفعکنندههای حاوی دیایایتی (DEET)، پوشیدن لباسهای آستینبلند و شلوار، استفاده از لباسهای ضدپشه، خوابیدن زیر پشهبند، اجتناب از خروج در ساعات فعالیتی پشهها (غروب تا سحر) و پوشیدن لباس محافظتی در صورت ابتلا برای قطع زنجیره انتقال.

عوارض واکسن معمولا خفیف و شامل سردرد، درد عضلانی و تب خفیف است. در موارد بسیار نادر ممکن است عوارض جدی بروز یابد که نیازمند مراقبت پزشکی است.

تفاوت تب زرد با مالاریا

تب زرد و مالاریا هر دو توسط پشه منتقل میشوند و علائم مشابهی دارند، اما عاملهای متفاوتی دارند. مالاریا توسط پارازیت و تب زرد توسط ویروس ایجاد میشود. پشههای ناقل نیز متفاوتاند. تفاوت مهم دیگر وجود واکسن موثر برای تب زرد در مقابل عدم وجود واکسن تجاری برای مالاریا است.

افراد غیرمجاز برای در یافت واکسن

واکسن تب زرد برای نوزادان زیر ۹ ماه، زنان با ردار با خطر عفونت با لا، افراد دارای حساسیت شدید به تخممرغ و بیماران با نقص ایمنی شدید منعالمصرف است. این افراد باید به طور کامل بر تدابیر جلوگیری از نیش پشه تمرکز کنند.

آیا تب زرد بیماری مسری است؟

تب زرد از طریق تماس مستقیم، سرفه یا بوسیدن از فرد به فرد منتقل نمیشود. انتقال تنها از طریق نیش پشههای آلوده رخ میدهد. با این حال، بیمار مبتلا میتواند منبع عفونت برای پشههای سالم باشد و بدین ترتیب زنجیره انتقال را ادامه دهد. بنابراین ایزوله کردن بیمار از نیش پشه در دوره ویروسی حیاتی است.

END