قانون جدید پهپادهای غیرنظامی: مجوزهای الزامی برای تولید

قانون جدید پهپادهای غیرنظامی مجوزهای الزامی برای تولید، واردات و پرواز تجاری, مجلس شورای اسلامی در جلسه علنی اخیر، مواد طرح ساماندهی پرندگان هدایتپذیر از راه دور (پهپادهای غیرنظامی) را تصویب کرد. این قانونگذاری چارچوب حقوقی شفافی برای تأسیس، ورود و بهرهبرداری تجاری از کوادکوپترها و پهپادهای غیرنظامی تدوین میکند تا خلأهای قانونی و ابهامهای پیشین در این حوزه برطرف شود.

تعریف و حوزه قانونی پهپادهای غیرنظامی ماده ۱ طرح، پهپاد غیرنظامی را پرندهای بدون سرنشین تعریف میکند که کنترل آن از راه دور یا به صورت خودکار انجام میگیرد و کاربرد نظامی ندارد.

سازمان هواپیمایی کشوری نیز به عنوان مرجع اصلی تنظیم مقررات و نظارت بر این حوزه منصوب گردیده است. شرایط دریافت مجوز پرواز و گواهینامه هدایت بر اساس قانون جدید، هر فردی که گواهینامه معتبر هدایت پهپاد را داشته باشد، میتواند این دستگاهها را هدایت کند، صرفنظر از مالکیت دستگاه.

مسئولیت تدوین دستورالعملهای امنیتی برای نحوه بهرهبرداری بر عهده ستاد کل نیروهای مسلح و وزارت اطلاعات است که پس از تصویب شورای عالی امنیت ملی اجرا میشود.

مکانیزمهای نظارتی و کارگروه تخصصی ماده ۳ نظارت اجرایی را به شورای امنیت کشور واگذار کرده و برای بهرهگیری از نظرات کارشناسی، تشکیل یک کارگروه تخصصی تحت مدیریت دبیر شورای امنیت را الزامی کرده است. اعضا این کارگروه شامل نمایندگان وزارتهای راه و شهرسازی، صنعت، دفاع، اطلاعات، کشور، ارتباطات، معاونت علمی ریاستجمهوری و سازمانهای اطلاعات سپاه و نیروی انتظامی میباشند که رویکرد جامع و چندجانبه را در مدیریت این حوزه تضمین میکند.

پیشنیازهای تأسیس واحدهای صنعتی و دریافت مجوز فعالیت بر اساس ماده ۴، تأسیس واحدهای صنعتی پهپاد غیرنظامی نیازمند اخذ تأییدیههای دفاعی و امنیتی از وزارت صنعت، معدن و تجارت است. صدور مجوز فعالیت، آموزش و تعمیرات نیز پس از استعلامهای لازم توسط سازمان هواپیمایی صادر میگردد.

پیشنیازهای دریافت مجوز شامل عدم سوپیشینه کیفری، استعلام امنیتی از وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه، و تأییدیه وزارت دفاع میباشد که نشاندهنده سختگیریهای امنیتی در این بخش است. شرایط بهداشتی، مجازاتها و حمایت از صادرات تبصرههای ماده ۴ الزامات جدیدی را معرفی کردهاند؛ سازمان هواپیمایی مرجع صدور پروانه آموزش، تعمیرات و گواهینامه کاربر است.

معاونت علمی ریاستجمهوری موظف است با همکاری وزارتهای صنعت و جهاد کشاورزی، بومسازی فناوری و انتقال دانش بین بخش نظامی و شرکتهای دانشبنیان را تسهیل نماید. شاخصهای سلامت جسمی و روانی کاربران به همراه استعلامهای امنیتی، پیشنیاز دریافت گواهینامه هدایت است. ساخت یا تأسیس پهپاد بدون مجوز جرم محسوب شده و مجازاتهای درجه سه قانون مجازات اسلامی را در پی دارد.

برای توسعه بازارهای جهانی، معاونت علمی با همکاری سازمان هواپیمایی و وزارت صنعت موظف است در ظرف سه ماه، مکانیزم صادرات محصولات و خدمات پهپاد را تدوین و به تصویب کارگروه برساند. محدودیتهای واردات و حمایت از تولید ملی ماده ۵ نیز واردات پهپاد و قطعات را در صورتی که مشابه داخلی وجود داشته باشد یا تولید داخل نیازها را برطرف کند، ممنوع اعلام کرده تا از تولید ملی حمایت شود.

واردات در موارد ضروری مشروط به استعلامهای امنیتی، دفاعی و تأیید استانداردهای ایمنی توسط وزارت صنعت است. نقض این ماده موجب ضبط کالا و مجازاتهای تعزیری درجه سه خواهد شد.