تحلیل ۵ تکنیک مذاکره دونالد ترامپ: از اغاز افراطی تا اعلام پیروزی در هر شرایطی
دونالد ترامپ نه مانند یک دیپلمات و نه مانند یک مدیر سنتی مذاکره میکند؛ او بیشتر از هر چیز به سبک یک صحنهگردان یا شو من روی میز مذاکره حاضر میشود. این سبک که ریشه در فلسفه کتاب هنر معامله دارد و با دههها تجربه در املاک، کازینو و سیاست پخته شده، اکنون قواعد بازی قدرت را در سطح جهانی دگرگون کرده است. در این گزارش به بررسی پنج ستون اصلی این رویکرد میپردازیم.
۱. اغاز افراطی ستارهها را بخواه، به کوه راضی شو
اولین حرکت ترامپ همیشه نفسگیر، شدید و فراتر از انتظار است. او با خواستههای عظیم میز مذاکره را به نفع خود میچرخاند. در سال ۱۹۷۸، هتل کومودور (اکنون گرند هیات) را با پیشنهادی شامل معافیتهای مالیاتی و بازسازی گسترده به دست آورد. در سال ۲۰۱۸، تعرفههای ۵۰ میلیارد دلاری با نرخ ۲۵ درصدی بر واردات چینی را اعمال کرد و جنگ تجاری را آغاز نمود. تا سال ۲۰۲۰، فاز اول توافقی را امضا کرد که وعده خرید ۲۰۰ میلیارد دلاری کالا از آمریکا را میداد؛ هرچند منتقدان آن را غیرعملیاتی دانستند، ترامپ آن را پیروزی نامید. مورد دیگر دیوار مرزی بود رؤیای ۲۵ میلیارد دلاری که کنگره با آن موافقت نکرد، اما در نهایت ۱.۴ میلیارد دلار بودجه به علاوه تغییر مسیر بودجه نظامی را تضمین کرد. این شرطبندی پرریسک با شعار ستارهها را بخواه، به کوه راضی شو و آن را پیروزی عظیم بنام خلاصه میشود.
۲. اهرم سختی بازی قدرت بر پایه طمع، ترس و غرور
ترامپ مدام به دنبال نقطه ضعف طرف مقابل — طمع، ترس یا غرور — است و با تمام قدرت فشار میآورد. در دهه ۱۹۸۰، آتلانتیک سیتی را با وعده شغل و گردشگری برای امپراتوری کازینوهای خود متقاعد کرد و معافیتهای مالیاتی میلیونی گرفت؛ اگرچه گسترش بیشازحد در ۱۹۹۱ کازینوی تاجمحل را ورشکست کرد، اما ترامپ جان سالم به در برد. در مقیاس ملی، او و مایک پنس در ۲۰۱۶ با مشوقهای مالیاتی و فشار عمومی ۸۰۰ شغل را در ایندیانا نگه داشتند (کمتر از ۱۳۰۰ شغل وعدهدادهشده). در سطح بینالمللی، کاهش مالیات ۲۰۱۷ اهرمی شد تا به شرکای تجاری نشان دهد قدرت اقتصادی آمریکا در دست اوست. برای ترامپ، اهرم سختی تنها ابزاری نیست، عشق و نفس اوست.
۳. آشوب کنترلشده هرجومرج به عنوان استراتژی
اگر دستوری وجود داشته باشد، ترامپ آن را میسوزاند. مذاکرات او با ناپیشبینی بودن پیش میرود توییتهای نیمهشب، ترک میز مذاکره یا چرخشهای کلامی ناگهانی. بازنویسی نافتا به یواسامسیای در ۲۰۱۸ کار خالص ترامپ بود او تهدید کرد کل توافق را لغو میکند، کانادا و مکزیک را به تکاپو انداخت، سپس توافقی را رونمایی کرد که قوانین خودروسازی و دسترسی به لبنیات را تغییر داد اما هسته اصلی حفظ شد. ترامپ آن را مهمترین معامله تجاری تاریخ نامید. مذاکره با کره شمالی حتی شگفتانگیزتر بود پس از تهدید آتش و خشم در ۲۰۱۷، در ۲۰۱۸ در اجلاس سنگاپور با کیم جونگ-اون روبرو شد. خلع سلاح هستهای محقق نشد، اما تصاویر خیرهکننده تولید شد. مذاکره با ترامپ شطرنج نیست؛ دعوای خیابانی است که گیجکنندگی سلاح اصلی آن است.
۴. استایل شخصی چاپلوسی کن یا ضربه بخور
ترامپ عاشق روابط اجتماعی است، قطعا تا زمانی که به نفعش تمام شود. او مانند یک فروشنده باتجربه ربط برقرار میکند و با تملق و صمیمیت زمین را هموار میسازد. در دهه ۱۹۸۰، نخبگان پالم بیچ را متقاعد کرد تا تبدیل مار-ا-لاگو از عمارت به باشگاه را بپذیرند و مخالفان را به حامی تبدیل نمود. در دوران ریاستجمهوری، با شینزو آبه نخستوزیر ژاپن گلف بازی کرد و در ۲۰۱۹ توافقی برای باز کردن بازار گوشت گاو آمریکا به دست آورد. با کیم جونگ-اون نامههای قشنگ رد و بدل کرد تا مذاکرات سنگاپور را مدیریت کند. اما این جذابیت مشروط است؛ آن سوی خط، آتش از راه میرسد. رابطه با شی جینپینگ که در اجلاس ۲۰۱۷ مار-ا-لاگو گرم بود، با کووید-۱۹ سرد شد و ترامپ به ویروس چینی تهمت زد و تعرفهها را تشدید کرد. در اجلاس جی ۷ سال ۲۰۱۸، آنگلا مرکل را با زبان نرم کرد و سپس با تعرفههای فولاد غافلگیرش کرد. روابط ترامپ بر پایه الگوی دستکش مخملی و مشت آهنین پیش میرود.
۵. پیروزی یا هیچ بردن همهچیز، حتی در باخت
ترامپ برای بنبست مذاکره نمیکند؛ برای سلطه مذاکره میکند. هر نتیجهای جامی است که با اغراق براق میشود. قانون کاهش مالیات ۲۰۱۷ را بزرگترین در تاریخ نامید، در حالی که کاهش ریگان در ۱۹۸۱ بزرگتر بود. یواسامسیای را توافقی انقلابی خواند، در حالی که بسیار شبیه نافتا بود. حتی وعده ۲۰۰ میلیارد دلاری چین در ۲۰۲۰ که عمدتا محقق نشد، باز هم عظیم نامیده شد. این اشتیاق به برد او را به سمت فشار بر ناتو سوق داد تا ۲۰۱۹ متحدان را وادار کرد ۱۳۰ میلیارد دلار بیشتر برای دفاع خرج کنند، هرچند سهم آمریکا چندان تغییر نکرد. خروج از برجام ایران در ۲۰۱۸ تنشها را بالا برد، بدون نقشهی آشکار. ترامپ شانه بالا میاندازد و میگوید باخت دیروز، تیتر فرداست.
نمای کلی پیروزیها، هزینهها و سرسختی
سبک ترامپ پیروزیهای بزرگ هم دارد. توافقهای ابراهیم ۲۰۲۰ که روابط اسرائیل با امارات و بحرین را عادی کرد، موفقیتی دیپلماتیک بود که کمتر کسی پیشبینی میکرد. اما هزینهها غیرقابل انکار است جنگ تجاری با چین ۲۸ میلیارد دلار به کشاورزان آمریکایی زیان رساند. این یک بندبازی است اوجهای خیرهکننده، ریسکهای دلخراش و احتمال سقوطهای مرگبار.
سبک بازی غیرمتعارف و توقفناپذیر
سبک مذاکره ترامپ برای ترساها نیست. این سبک پتکی است در دنیایی از تیغهای جراحی و نمایشی تکنفره. از آسمانخراشهای میدتاون تا دفتر بیضی کاخ سفید، او قوانین را بازنویسی کرده، متحدان را مبهوت، رقبا را گیج و ناظران را دوپاره کرده است. ترامپ نابغه است یا دیوانه بیپروا؟ پایدار است یا متزلزل؟ جواب به نگاه شما بستگی دارد. اما یک چیز قطعی است ترامپ فقط بازی نمیکند. او صفحه بازی را واژگون میکند، شرطها را بازتنظیم میکند و شما را به جستجوی خود میکشد.
